Chủ đề: Xử lý âm học phòng nghe  
ID Topic : 1630871

Bạn đã bỏ ra khá nhiều tiền để đầu tư cho các thiết bị âm thanh mà vẫn cảm thấy chưa hài lòng. Bạn lại tiếp tục đổi máy, đổi loa, nâng cấp đầu đĩa… thế nhưng cái tai xem chừng vẫn chưa vừa ý! Phải chăng bạn đã bỏ qua một nhân tố đặc biệt quan trọng của sự nghe nhạc tại gia: đó là chất lượng của phòng nghe?
Từ kết quả một cuộc thăm dò
Câu lạc bộ Audio ở Athene (Hy Lạp) đã tiến hành một cuộc điều tra với gần 900 thính giả chơi đồ hi-end. Câu hỏi đặt ra là: “Nhân tố nào ảnh hưởng nhiều nhất tới chất lượng âm thanh khi nghe nhạc tại gia?”. Kết quả số đông người bình chọn cho rằng loa là nhân tố quan trọng nhất, và nhân tố quan trọng thứ hai không phải làampli hay đầu đọc như nhiều người dự đoán mà chính lại là chất lượng phòng nghe!
Trong thực tế, phòng nghe nhạc là một nhân tố đặc biệt quan trọng mà chúng ta thường bỏ qua, không để ý đến. Một bộ dàn âm thanh sẽ chỉ phát huy hết cái hay, cái đẹp khi nó được đặt trong một phòng nghe hoàn hảo, có nghĩa phòng nghe đó không quá vang và cũng không quá “câm”. Tiếng bass nghe phải sâu, chắc và sạch, trung âm và dải tần cao phải dịu, rõ ràng mạch lạc.
Với những phòng nghe nhỏ, đôi khi lại gần như hình hộp vuông thì âm thanh mà chúng ta nghe sẽ rất thiếu tự nhiên, thậm chí, gây khó chịu vì những tiếng bass dội ầm ầm, tiếng trung và cao nghe chói tai… Để khắc phục hiện tượng đó, sử dụng các thiết bị xử lý âm học, chúng ta có thể cải thiện khá triệt để, biến một phòng nghe kém hoặc bình thường trở thành một phòng có âm thanh dễ chịu.

Đến nguyên lý xử lý âm học phòng nghe
Trước tiên, ta hãy tìm hiểu vì sao phòng nghe cần được xử lý. Trong một căn phòng trống, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy các tiếng vang khi đi lại hoặc nói chuyện. Phòng càng có nhiều đồ đạc, âm thanh càng ít bị vang. Đó chính là nhờ hiệu ứng tiêu âm ( absorption) và tán âm ( diffusion) của các vật thể đặt trong phòng. Tuy nhiên, do các đồ dùng trong nhà được thiết kế với những hình thù và vật liệu không phải chuyên dùng cho xử lý âm thanh nên hiệu quả do chúng mang lại không cao. Vì vậy, ta cần có những loại vật liệu và thiết bị chuyên dùng để xử lý âm học cho phòng nghe.
Trải lên sàn một chiếc thảm mềm, treo rèm vải hoặc nhung dầy lên những khung cửa kính, lên các bức tường…, âm thanh dội lại từ các bức tường nhẵn và cứng kia nay sẽ được “hút” hầu hết. Bạn có thể thoải mái nói chuyện và đi lại mà không cảm thấy ồn ào. Đi sâu vào hướng này, bạn có thể làm cho căn phòng trở nên “câm lặng” bằng cách đặt thêm nhiều vật liệu hút âm. Chỉ cần nhớ một nguyên tắc “thái quá, bất cập”. Phòng quá phản âm hay quá hút âm đều không tốt và ảnh hưởng xấu đến vẻ đẹp của âm thanh.

Các thiết bị xử lý âm học phòng nghe
Nói đến các thiết bị xử lý âm học phòng nghe, ta có thể tập trung vào hai nhóm: tiêu âm và tán âm.
Thiết bị tiêu âm (hay hấp thụ âm): có tác dụng hấp thụ các âm thanh từ nguồn âm phát ra, làm cho sóng âm phản xạ chỉ còn cường độ rất nhỏ, vì vậy, không gây ra hiện tượng vang, dội âm thanh. Thiết bị tiêu âm được chia ra nhiều loại, thường phân theo khoảng tần số hút âm.
Các thiết bị hút âm tần số thấp
Thông thường là cột tiêu tiếng bass (hay đặt ở các góc phòng). Cột này ngoài tác dụng tiêu tiếng bass(trong khoảng tần số 80 – 350Hz) còn có tác dụng triệt tiêu các sóng đứng rất tốt. Một thiết bị tiêu tiếng bassrất hiệu quả nữa là các tấm dao động và tấm cộng hưởng Hemholtz. Tấm dao động thường được gắn lên trần nhà, trên tường, còn tấm cộng hưởng Hemholtz thường được đặt sát tường hoặc các góc sau thùng loa… Khả năng triệt tiêu tiếng bass của tấm cộng hưởng Hemholtz rất tốt, hệ số hút âm cao và dải tần tác dụng khá rộng (từ 80Hz – 1.000Hz).

Các thiết bị hút âm tần số trung và cao
Các loại rèm vải dày, rèm nhung thường được dùng để hút tần số trung và cao. Rèm dày, gấp nếp nhiều và treo cách tường khoảng 5 – 10 cm có tác dụng hút âm tốt nhất. Rèm càng dày, càng mềm thì khả năng hút âm càng mở rộng, có thể xuống đến khu vực tiếng trầm. Gần đây, người ta có làm loại mút xốp ( mouse, foam) có bề mặt gai. Nó có tác dụng tiêu âm trung và cao rất tốt. Các tấm mút này được đóng nẹp gỗ và treo lên tường, lên trần, làm cho âm thanh trung cao nghe trở nên ngọt và êm hơn nhiều. Để hút âm tần số cao, người ta còn dùng các tấm bông khoáng, bông thủy tinh. Chúng cũng có tác dụng rất tốt.
Các thiết bị tán âm
Tại các hãng làm loa, người ta thường đo thử thông số của loa ở phòng Anechoic (phòng hút âm gần 100%). Nhưng khi nghe nhạc tại gia, một căn phòng hút âm hoàn toàn lại không phải là phòng nghe nhạc hay. Phòng nghe nhạc hay cần duy trì một độ vang âm nhất định. Nhưng vang phải “có tổ chức” – nghĩa là phải theo định hình của người xử lý. Chính các thiết bị tán âm có vai trò duy trì độ vang âm “đẹp” này.
Thiết bị tán âm hay sử dụng nhất là các panel gỗ đóng theo dạng hộp, đặt dọc theo tường của phòng nghe. Trước đây, ở một số nhà hát cổ, người ta thường đắp tường bằng vữa xù xì cũng nhằm đem lại một trường âm đẹp cho các buổi biểu diễn âm nhạc.

Để có một phòng nghe tốt, cần phối hợp hài hòa giữa các thiết bị tiêu âm và tán âm. Đối với từng căn phòng cụ thể, bạn cần có sự thử nghiệm thực tế thì mới đem lại kết quả tốt nhất. Thay vì bỏ ra hàng ngàn USD để mua một chiếc đầu đĩa hay đổi đôi loa, bạn hãy thử xử lý lại âm học phòng nghe của mình. Trước hết với tấm thảm mềm trải sàn, kế đó, bổ sung thêm một vài thiết bị tiêu âm, tán âm. Chắc chắn bạn sẽ thấy kết quả không ngờ với số tiền ít hơn rất nhiều!

Thảo Quyên (theo Tạp chí Nghe Nhìn

đối với phòng karaoke thì sao bác, bác chỉ giúp em với thanks bác

nhiều yếu tố ảnh hưởng lắm,