Nhà em ở Đà Lạt nhưng gốc là ở Quảng Nam, ông bà nội di cư vào Nam từ thời ông Diệm
Đời em xem như hơi hơi mất gốc (ấy thế chứ thương cái xứ của mình lắm)
Mỗi lần đám tiệc ở nhà nấu mì Quảng hay có bà con ngoài Quảng vào nấu cho ăn là khoái chí lắm
Buổi sáng ăn sáng thì khóai nhất ăn phở với mì Quảng (kiểu Đà Lạt - hơi đặc trưng chút nhưng vẫn ko thích bằng người nhà nấu)
Tới SG đc hơn 1 năm rồi, ăn mì Quảng đâu được 2 lần, 1 lần ở quán Chợ Đo Đo, 1 lần chiều nay.
Lần ăn ở chợ Đo đo thật tình là thấy ko ngon lắm, ko "Quảng" lắm thành ra sợ lun ko ăn mì Quảng ở SG nữa.
Tới nhiều nay nhà cúp điện, ko có j làm thành ra đánh xe đi 1 vòng xem có j ăn. Lên Thanh Đa tự nhiên thấy có quán bán mì Quảng (bụng cũng hơi đắn đo, cái kiểu "Người Quảng ăn mì Quảng" của Nguyễn Nhật Ánh ấy). Thôi, bụng cũng đói vào ăn cho rồi.
Nói sao nhỉ, cũng ko ngon lắm, cũng ko Quảng lắm. Nhưng ăn xong bước ra tới xe tự nhiên sống mũi cay cay, nhớ nhà, nhớ cái vị mì Quảng ở nhà quá.
Anh em biết chỗ nào nấu "mì Quảng cho người Quảng" thì chỉ em với nha!!
NGƯỜI QUẢNG
ĐI ĂN MÌ QUẢNG
NGUYỄN NHẬT ÁNH
Kẻ viết mấy dòng dẫn chuyện này không phải là người Quảng mà lại rất thích ăn mì Quảng. Nhưng hình như mì Quảng ngon thường không có ở tiệm mà là ở tư gia của các vị Quảng Nam. Và trong đời người viết, ít ra là hai lần, được ăn mì Quảng rất ngon: một lần hồi còn dạy học chui ở Sài Gòn, những năm 1982-1983, tại nhà một học trò ở gần Lăng Ông, Bà Chiểu, lần nữa mới đây tại nhà Nhật Hoàng, nhân dịp Nguyễn Nhật Anh từ trong nước qua chơi. Có điều cần phải nói: Kẻ này ăn mì Quảng chỉ vì nó ngon, chứ không như Nguyễn Nhật Ánh... (NXT)
1. Ở Sài Gòn, nếu bạn nhìn thấy một người khách bước vô một quán mì Quảng, kêu một tô mì, ăn xong gật gù khen ngon, trả tiền rồi đi ra, lòng không hề vướng bận một điều chi thì bạn có thể đàng hoàng kết luận: khách không phải là người Quảng Nam.
2. Người Quảng Nam đi ăn mì Quảng không có được một thái độ hồn nhiên như thế. Họ thường trực bận tâm “Chả biết mì Quảng quán này có đúng là... mì Quảng không?” Trước khi kêu một tô mì Quảng, họ hỏi chủ chủ quán: “Đúng không?”, sau khi ăn một tô mì Quảng, họ bảo chủ quán: “Không đúng!” Họ là người Quảng.
3. Ăn phở, ăn hủ tiếu, ăn bún bò hoặc ăn bất cứ thứ nào khác người Quảng ăn trong thinh lặng. Còn khi bắt gặp một thực khách người Quảng vừa ăn vừa oang oang nhận xét đánh giá, bình phẩm, thậm chí cằn nhằn, càu nhàu cái món mà họ đang ăn, bạn có thể quả quyết ngay là họ đang ăn mì Quảng. Khách A bảo “Sợi mì không đúng”. Khách B phán “Rau sống sai rồi”. Khách C khẳng định “Nhưn trật lất”. Cũng có khách khen “ngon”, nhưng quay sang con gái ngồi cạnh, thòng thêm một câu: “Nhưng bà nội mày nấu ngon hơn”...
4. Có phải đó là đặc tính của “Quảng Nam hay cãi”? Không rõ lắm. Nhưng điều này thì rất rõ: mì Quảng là món ăn đặc trưng và phổ biến bậc nhất ở Quảng Nam. Xét về tính đại chúng (trong phạm vi cộng đồng của nó) có lẽ mì Quảng đứng hàng đầu trên… thế giới. Không một khu phố, làng mạc, chợ búa, ngóc ngách nào ở Quảng Nam là không bán mì Quảng. Nhưng điều này mới đáng đưa vào sách Ghi-nét: Có thể có người Bắc suốt đời chưa từng nấu phở, có thể có người Nam từ bé đến già chưa từng nấu hủ tiếu, nhưng chắc chắn không một người Quảng Nam nào chưa từng nấu mì Quảng tại gia.
5. Có gì đâu! Ra ngoài chợ mua vài lá mì, ít rau sống, ít tôm thịt, miếng bánh tráng, rang thêm mấy hột đậu phộng là có ngay một tô mì Quảng nóng hổi và thơm phức cho cả nhà xì xụp. Mì Quảng là món ăn bình dân bậc nhất và cũng dễ nấu bậc nhất.
6. Mì Quảng dễ nấu còn ở chỗ nó là món ăn thích nghi với mọi hoàn cảnh. Tất nhiên có một số “chi tiết” căn bản phải tuân thủ: lá mì phải thoa dầu phộng, rau sống phải có bắp chuối, tô mì phải có rắc đậu phộng, phải có bánh tráng bẻ rôm rốp, có quả ớt cắn lụp búp, không có những thứ này sẽ “bất thành mì Quảng”. Riêng “nhưn” mì Quảng thì đa dạng và “biến ảo” vô cùng. Thông thường là nhưn tôm thịt heo, nhưng lúc tìm không ra thịt heo thì người miền biển bắt cua bắt cá, người miền núi bắt gà bắt vịt làm nhưn, ăn vẫn thấy ngon, vẫn ra hương vị mì Quảng. Mì Quảng là món ăn của người bình dân, vì vậy không khép mình vào những đòi hỏi khe khắt như những món ăn dành cho giới thượng lưu. Và chính nhờ vậy, mì Quảng có một sức sống mạnh mẽ, nó tồn tại và phổ biến ở mọi thủy thổ.
7. Ngay tại Quảng Nam vẫn tồn tại những quán mì Quảng nổi tiếng với các loại nhưn khác nhau: mì gà, mì vịt, mì tôm, mì tôm thịt heo, mì cua... Thị trấn Hà Lam bé xíu, nơi kẻ viết bài này trải qua suốt thời thơ ấu, mà cũng đã có mì gà Ba Tự và mì tôm bà Rì nổi tiếng song song, thuở nhỏ xách gà mên đi mua về cho ba mẹ, dọc đường cứ phải nuốt nước miếng ừng ực.
8. Tất cả những lời con cà con kê nãy giờ rốt lại chỉ nhằm giải thích cái cốt cách “hay cãi” của người Quảng Nam khi đi ăn mì Quảng. Thì ra, có gì đâu: người Quảng Nam từ bé đến lúc rời khỏi quê đi lập nghiệp phương xa, đa số thường sinh sống, hít thở và lớn lên trong cái kiểu mì Quảng mà mình biết, mà mình quen thuộc gần gũi. Người thuở nhỏ thường ăn mì tôm nhất quyết mì Quảng nhưn gà là “lai căng vô số tội”, “phải nấu như quán bà Cả Ngô ở đầu làng tôi mới đúng”, người lớn lên trong mì gà lại một mực khăng khăng mì Quảng nấu tôm là sai bét bè be, “không tin về hỏi… bà nội tôi coi”. Cứ thế mà đỏ mặt tía tai. Giả dụ bây giờ mở một cuộc thi nấu mì Quảng thế nào cho đúng, chắc chắn thí sinh sẽ ẩu đả với thí sinh, giám khảo ẩu đả với giám khảo ba ngày ba đêm chứ chẳng chơi! Mà tô mì Quảng đúng nhãn hiệu sẽ không bao giờ được xác định trên cõi đời này! Bởi mì Quảng là món ăn chỉ đúng với ký ức và trải nghiệm của từng người!
9. Nhưng “đúng” hay “không đúng” phỏng có gì mà phải buồn bực đến thế? Tới một quán ăn, ngon thì quay lại, dở thì đi luôn, đơn giản quá mà! Việc gì phải càu nhàu, tức tối, buồn khổ cho mệt người rối trí? Hỏi như vậy là chưa hiểu sự gắn bó giữa người Quảng và món mì Quảng. Người Quảng xa xứ đi ăn mì Quảng không giống như khi đi ăn những thứ khác như lẩu dê hay bò bảy món. Họ không chỉ ăn bằng miệng, bằng vị giác hay khứu giác, không phải đơn thuần chỉ để thưởng thức cái ngon. Người Quảng đi ăn mì Quảng là đi ăn bằng tâm trạng. Họ bước vào quán bán mì Quảng với bước chân hồi hộp, thắc thỏm, với tất cả nỗi háo hức, phập phồng như đến điểm hẹn với người quen cũ. Gặp tô mì Quảng giữa Sài Gòn, với người Quảng, đó là nỗi mừng rỡ “tha hương ngộ cố tri”. Bẻ một miếng bánh tráng hay cắn một trái ớt là bao nhiêu kỷ niệm ấu thơ ùa về trong tâm trí. Người Quảng ăn mì Quảng bằng cả tấm lòng, bằng kỷ niệm.. Vì vậy khi thấy người quen cũ mà họ náo nức muốn hội ngộ lại không giống với “người quen cũ” họ từng gặp nơi “quán Bà Cả Ngô” mấy mươi năm trước, họ càu nhàu thất vọng là chuyện hoàn toàn dễ hiểu. Gặp “người quen cũ” (hay “người tình cũ”), thấy cố nhân mắt mũi, cách ăn vận không giống thời đi học, thấy “tình đã khác xưa”, làm sao bắt họ không nhận xét, đánh giá, bình phẩm, làu bàu, bực bội.
10. Những người Quảng đi ăn mì Quảng không chỉ làu bàu bực bội. Giận thì giận mà thương thì thương. Sau khi tuôn một tràng bình phẩm, cuối cùng bao giờ cũng là những góp ý nhiệt tình: Nhưn phải thế này, rau phải thế này, bánh tráng phải thế này… Điều đó thật ra là gì? Chẳng qua họ nóng lòng muốn món mì Quảng quê hương phải ngon hơn, phải “đúng” hơn, phải danh giá hơn để họ có cái mà giới thiệu, mà kể lể, mà tự hào với bè bạn xứ người và với đám con cháu sinh ra và lớn lên nơi đất ngụ cư. Khi rời khỏi vùng đất sản sinh ra nó, mì Quảng không còn thuần túy là món ăn nữa mà trở thành một trong những biểu tượng văn hóa của một vùng đất lắm kẻ tha hương. Về điều này, có thể mạo muội mượn hai câu thơ của thi sĩ Chế Lan Viên để cải biên cho hợp:
Khi ta ở chỉ là nơi “mì” ở
Khi ta đi “mì” đã hóa tâm hồn!
11. Tất nhiên, nghe khách góp ý, chủ quán nếu là người Quảng Nam chính gốc sẽ gân cổ cãi cho kỳ được để vừa bảo vệ cho món “mì Quảng của làng mình” vừa bảo vệ cho câu tục ngữ “Quảng Nam hay cãi”. Nếu không phải là người Quảng, chủ quán sẽ cười cười “Vâng, tôi sẽ tiếp thu và cố gắng sửa chữa…” Dĩ nhiên sau đó, chẳng chủ quán nào chịu mất công sửa chữa, vì nếu sửa theo thực khách A, chắc chắn thực khách B sẽ nổi trận lôi đình…
12. Thôi thì cứ để vậy, cái chính là ăn cho đỡ nhớ quê hương. Không biết làm sao cho “đúng” chỉ cố làm cho “ngon”. Vì vậy, mãi mãi về sau ai cả gan mở quán bán mì Quảng, đành phải mỉm cười chấp nhận công thức: Một tô mì Quảng đúng nghĩa gồm: lá mì, nhưn, rau sống, đậu phộng bánh tráng... và món gia vị “đúng không?” Bán mì Quảng mà không bị khách trố mắt nghi ngờ “Đúng không?” thì dứt khoát là… không đúng!
(Trích PHỐ VĂN)[/b]Vậy là đã gần tròn tám năm ở Sài gòn rồi, tám năm ăn cơm đường cháo chợ riết rồi cũng quen, nhiều khi mỗi tối lại chẳng còn thấy thèm cơm. Lại có những hôm kêu cơm rồi bỏ đi vì nhìn quá ngán. Cũng chẳng biết tại sao ngày xưa ở nhà quanh năm suốt tháng chỉ rau và rau mà dành nhau ăn, nay thịt cá ê hề lại chẳng muốn động đũa. Những lúc như thế tôi lại đi tìm mì Quảng.
Gọi là mì Quảng chắc ai cũng biết là nó đến từ đất Quảng, những ai đến từ đất này chẳng thể nào quên món mì Quảng tha hương - vâng, phải gọi đó là món tha hương. Nếu bạn ăn mì Quảng ngay tại đất "hay cãi", với đúng khẩu vị của nó: Mì đuợc thắng ở chợ Chùa (Duy Xuyên), rau sống phải là thứ rau sống Hội An thứ thiệt, tôm để làm nhân (còn gọi là nuớc lèo) phải bắt từ Cửa đại và nước mắm nêm phải là nuớc mắm Nam Ô (www.amthucvietnam.com) thì cũng chẳng có gì là ngon lắm ! Đơn giản chỉ vì nó không hợp với cách nêm nếm của người gốc Nam.
Mì Quảng ở Sàigòn này cũng lạ, cọng mì trắng hếu, nước trong leo lẻo, cũng có tôm có thịt nhưng ăn giống như mọi món bún, món mì khác, ăn lộm cộm toàn những giá là giá. Nếu bạn mà có ý kiến thì hãy coi chừng, bạn chẳng bao giờ cãi lại đâu ! Bởi vì mì Quảng theo bước chân những người con tha hương ra đi, đến mỗi miền lại gia giảm mỗi thứ một tí cho nó hợp khẩu vị, và rồi ai cũng phải "bàn" cho ra nhẽ là đó là chính gốc !
Chỉ riêng mì Quảng - Đàlạt (nay nó có thêm tên đó) lại có những phong vị riêng: cọng mì vàng óng, mỏng manh nhưng dẻo dai. Nồi nước lèo đặc sệt, nóng hôi hổi, mì Quảng Đàlạt không ăn với tôm nguyên con, mà là tôm khô giã nhỏ nấu với củ sắn lấy nước nên nước ngọt và có màu tôm rất đẹp. Dọn ra tô, cho thêm tí đậu phụng, tí bánh tráng bẻ nhỏ, một tí ớt bằm (không phải ớt sa-tế ăn hủ tiếu), vài lát ớt tươi đo đỏ, vài lát chanh xanh xanh. Nhìn như một bức tranh với đủ màu sắc vàng, xanh, đỏ, đáng để thèm nhỏ...
Nhưng nếu chỉ có vậy thì chưa thành mì Quảng - Đàlạt. Mì Quảng Đàlạt phải đi chung với rau Đàlạt, những cọng sà-lách tươi roi rói, thái cọng nhỏ, ăn tới đâu mát rượi tới đó. Chính cái mát của rau làm quân bình cái nóng của ớt, cái béo của nước lèo, ăn hoài không thấy ngán. Duy chỉ có một điều thiếu xót là những cọng tía tô, kinh giới trồng ở Đàlạt quá tốt, nó không còn hăng nồng như trồng ở miền Trung nữa, ăn thấy thiêu thiếu, thôi để một lần nào đó đi về miền Trung mua tía tô kinh giới vào ăn mì Quảng.
Ăn mì Quảng ở Đàlạt, không chỉ đơn thuần là ăn mì Quảng, mà còn chính là thưởng thức những kỷ niệm. Nhớ những ngày học bồi dưỡng có lương, cả bọn trốn học xì xụp mì Quảng Xuân An. Nhớ có lần lừa được cô bạn dẫn đi ăn mì Quảng ấp Ánh Sáng mà lòng thấp thỏm. Nhớ... ... ...[/b]



LinkBack URL
About LinkBacks
Trả lời kèm Trích dẫn
nổi bật 


