Bí mật về thanh kiếm của Việt Vương Câu Tiễn

Can Tương, Mạc Gia ​

Can Tương và Mạc Gia là tên hai vợ chồng người rèn kiếm. Mà cũng là tên hai thanh kiếm báu ngày xưa ở bên Tàu.

Nguyên đời Xuân Thu, vua nước Ngô là Hạp Lư muốn có những thanh kiếm báu, mới đắp một cái thành ở Ngưu Thủ sơn để đúc mấy ngàn thanh kiếm, gọi là Biển Chư. Tuy vậy chưa vừa ý, nhà vua tìm được người nước Ngô tên Can Tương, cho ở cửa Tượng Môn để đúc những thanh kiếm thật sắc, chém đá như chém bùn.

Can Tương được lịnh nhà vua cho vào kho và khắp toàn quốc tìm vàng và sắt thật tốt. Đoạn chọn ngày giờ, Can Tương sai các đồng nam và đồng nữ trinh tiết cả thảy 300 người, ngày đêm đốt than nấu. Nhưng suốt cả ba tháng trời, vàng sắt vẫn không chảy. Can Tương lấy làm lạ, không biết tại sao? Người vợ là Mạc Gia bảo rằng:

- Những vật báu của thần linh tất phải đợi nhân khí mới thành tựu được. Nay phu quân đúc kiếm suốt ba tháng không thành, hoặc giả thần linh còn chờ đợi nhân khí chăng?

Can Tương nói:

- Ngày xưa thầy ta cũng đúc mãi mà kiếm không thành, nên cả hai phải nhảy vào lò, bấy giờ mới kết quả. Về sau, ai đúc kiếm ở chân núi ấy cũng phải làm lễ tế lò. Nay ta đúc kiếm mãi không được, hay là cũng phải thực hành như thế!

Mạc Gia nói:

- Thầy ta còn bỏ thân để đúc nên thần kiếm, khó gì mà ta không noi gương.

Đoạn, Mạc Gia tắm gội sạch sẽ ra đứng ở bên lò. Sai các đồng nam, đồng nữ kéo bễ đốt than. Giữa lúc lửa cháy phừng phực, Mạc Gia liền nhảy ngay vào lò. Được một lúc, vàng và sắt đều chảy ra cả.

Bấy giờ, Can Tương đúc được hai thanh kiếm. Thanh đúc trước lấy tên là Can Tương. Thanh đúc sau lấy tên là Mạc Gia. Can Tương giấu lại một thanh kiếm, chỉ đem thanh kiếm Mạc Gia dâng cho Hạp Lư. Vua Ngô cầm thanh kiếm chém thử vào viên đá thì viên đá đứt đôi ra. Nhà vua thưởng cho Can Tương 100 nén vàng.

Sau, vua Ngô biết Can Tương giấu lấy một thanh mới sai người đến đòi và bắt buộc nếu không chịu giao trả thì sẽ xử tử.

Can Tương đem thanh kiếm ra xem. Thanh kiếm ở trong bao nhảy ra, hóa thành một con rồng xanh. Can Tương cưỡi con rồng ấy bay lên trời đi mất. Sứ giả về tâu với Hạp Lư. Nhà vua thở dài, luyến tiếc, lại càng quý trọng thanh kiếm Mạc Gia, mới thuê người làm kim câu để đeo thanh kiếm vào mình. Lại truyền lịnh: ai làm kim câu giỏi, giá trị thì được thưởng 100 nén vàng.

Người trong nước đua nhau làm kim câu để dâng. Có một câu sư tham giải thưởng to, giết chết hai con còn trinh, lấy máu tươi hòa với sắt đúc thành hai cái kim câu đem dâng cho Hạp Lư. Qua mấy hôm sau, câu sư đến cửa cung nhà vua xin lãnh thưởng. Hạp Lư hỏi:

- Kim câu của nhà ngươi có gì đặc biệt hơn của người ta không mà đến đòi lãnh thưởng.

- Có. Vì muốn được thưởng, tôi đã giết chết hai con để đúc thành hai cái kim câu ấy. Người khác bì thế nào được.

Nhà vua truyền đem hai cái kim câu ấy ra. Nhưng thị vệ tâu rằng: vì bỏ lẫn vào đám kim câu khác, cái nào cũng giống nhau, không thể nào tìm được. Câu sư lại van nài xin cho xem tất cả. Thị vệ đem một đống kim câu. Nhưng câu sư cũng không nhìn được cái nào là của mình, mới cất tiếng kêu lên:

- Ngô Hồng và Hổ Kê ơi! Ta đây, sao hai con không hiển linh trước mặt đại vương?

Vừa dứt lời, lạ thay, hai cái kim câu trong đống nhảy ra, ấp vào ngực câu sư. Hạp Lư kinh sợ, bảo:

- Ừ, thế thì nhà ngươi nói thực.

Đoạn thưởng cho câu sư 100 nén vàng. Từ bấy giờ, nhà vua quý trọng hai kim câu như thanh kiếm Mạc Gia, và đeo chúng hẳn bên mình.

Về sau, thanh kiếm này không biết lạc về đâu.

Cách hơn 600 năm, đến triều nhà Tấn (265-419), có quan thừa tướng tên Trương Hoa trông thấy trên trời có khí lạ, liền triệu một người giỏi về thiên văn là Lôi Hoán đến hỏi. Lôi Hoán nói:

- Đó là cái tinh bảo kiếm ở về địa phận Phong Thành.

Trương Hoa lập tức bổ Lôi Hoán làm huyện lịnh ở Phong Thành. Lôi Hoán đào nền ngục thất, bắt được một cái rương bằng đá, dài hơn 6 thước, rộng hơn ba thước. Mở ra xem, trong có hai thanh kiếm. Lấy thứ đất ở núi Tây Sơn mà chùi đánh thì ánh sáng rực rỡ. Lôi Hoán đem dâng cho Trương Hoa một thanh, còn một thanh giữ lại cho mình. Trương Hoa xem thanh kiếm, bảo:

- Đây tức là thanh kiếm Can Tương, còn thanh kiếm Mạc Gia đâu mất. Tuy vậy, thần vật thế nào rồi cũng hợp nhau.

Một hôm, Lôi Hoán và Trương Hoa cùng đeo kiếm đi qua bến Diên Bình Tân. Tự nhiên hai thanh kiếm bỗng nhảy xuống nước mất. Vội vàng sai người lặn xuống nước tìm thì thấy có hai con rồng ngũ sắc, vểnh râu, trừng mắt, làm cho người này hốt hoảng vội trồi lên.

Từ đó, hai thanh kiếm hoàn toàn mất tích.
​

 

Trương Lương luận kiếm​

Thời bấy giờ, Trương Lương muốn đem Hàn Tín về giúp đỡ Hán Bái Công ( Lưu Bang ) mới tìm cách tiếp xúc để thuyết phục Hàn Tín. Khi tìm đặng chỗ ở của Hàn Tín, Trương Lương đem theo một thanh kiếm báu chờ lúc trăng lên xin vào yết kiến Hàn Tín.

Tín hỏi: " Chẳng hay hiền công có việc chi đến đây? "

Trương Lương đáp: " Tôi cũng là người ở Hoài Âm đồng hương với tướng quân, nhưng dọn đi nơi khác đã lâu. Nay tôi có ba thanh kiếm của tiền nhân lưu lại, qúy báu vô cùng, trên đời không ai có. Tôi đi tìm bậc hào kiệt anh hùnh trong thiên hạ trước xem người sau mới bán kiếm. Tôi đã bán 2 thanh kiếm kia cho hai người rồi, duy còn thanh thứ ba này chưa gặp chủ. May nghe tướng quân là người đồng hương, lại là anh hùng hào kiệt trong đời nên tìm đến mà bán thanh kiếm này cho tướng quân. Thanh kiếm này chôn giấu đã mười muôn năm, giá đáng mấy ngàn vàng, nếu gặp người tài tự nó ngân lên tiếng xoang xoảng, nếu tướng quân được nó thì uy linh khắp càn khôn ..."

Hàn Tín vốn thích kiếm báu, lòng mừng rỡ đứng lên xin xem kiếm. Trương Lương liền trao thanh kiếm báu. Hàn Tín tiếp lấy, rút ra khỏi vỏ nghe tiếng xoang xoảng, trong lòng vô cùng thích thú, đưa dưới ánh đèn quan sát. Thanh kiếm sáng loà và sắc bén lạ thường. Hàn Tín mê thích lắm nhưng ngặt nổi túi trống trơn nên không dám hỏi giá, chỉ hỏi ý rằng: " Hai thanh kiếm kia ông bán được bao nhiêu? "

Trương Lương đáp: " Khi nãy tôi đã nói là tôi cần xem người trước rồi mới bán kiếm sau. Chẳng luận giá cao thấp, nếu gặp anh hùnh hào kiệt thì tôi xin tặng không. Nghe tiếng tướng quân là bậc anh hùng hào kiệt trong thiên hạ, nay được hội kiến, vậy là thanh kiếm này đã gặp chủ rồi."

Hàn Tín liền đứng dậy: " Đa tạ ông tặng kiếm nhưng tôi tự thấy mình chưa xứng đáng như ông vừa bảo "

Trương Lương nói: " Nếu tướng quân không xứng đáng thì tôi đâu có tìm đến đây, và dù tướng quân có trả muôn lượng vàng ròng đi nữa, tôi cũng quyết không bán, huống chi là tặng không. "

Hàn Tín mừng rỡ sai gia nhân bày rượu thết đãi và hỏi tiếp: " Ba thanh kiếm báu của ông có tên chi? "

-" Thanh nào cũng có tên hết: một thanh là Thiên Tử kiếm, một thanh là Tể Tướng kiếm, một thanh là Nguyên Nhung kiếm. Thiên Tử kiếm tên là Bạch Hồng Tử Diễn, Tể Tướng kiếm la Long Tuyền Thái A, Nguyên Nhung kiếm, Nguyên Nhung kiếm là Can Tương Mạc Gia. Bạch Hồng Tử Diễn là kiếm của vua Hạp Lư nhà Ngô thời Chiến Quốc, thường được treo trên vách để đuổi tà ma qủi mị. Long Tuyền Thái A thì chiếu sáng đến sao Ngưu, Đẩu. Trong kiếm phát ra vân khí từ dưới lên trên sáng chói rực rỡ. Lúc còn chôn giấu dưới đất, người ta dò theo chỗ có hào quang đào lên bắt được hai thanh kiếm báu: một thanh tên là Long Tuyền, một thanh tên là Thái A. Khi lấy lên khỏi lòng đất thì sao Ngưu, sao Đẩu không còn sáng nữa. Can Tương Mạc Gia là của vua Hạp Lư cho đúc ra, trống mái hai cây, tuy do sức người tạo thành, nhưng phải án thiên thời xem tinh tú, dưới hợp âm dương xem lò lửa mấy năm mới thành. Tuy gọi là Thiên Tử kiếm, nhưng không phải hễ là Thiên Tử thì đeo được nó, phải có đủ tám đức cần thiết: Nhân, Hiếu, Thông, Minh, Kỉnh, Cang, Kiệm, Học. Tể Tướng kiếm cũng thế. Tể tướng nào muốn đeo được nó phải có đủ tám đức: Trung, Chánh, Biện, Minh, Thứ, Dung, Khoan, Hậu. Còn Nguyên Nhung kiếm thì chỉ dành cho hạng Nguyên Nhung có tám đức: Liêm, Quả, Trí, Tín, Nhân, Dũng, Nghiêm, Minh."
Hàn Tín nói: " Theo lời ông nói, quả đó là những thanh kiếm báu trong thiên hạ, chẳng hay 2 thanh kia ông đã bán cho ai? "

Trương Lương đáp: " Thiên Tử kiếm tôi đã tặng cho Lưu Bái Công ở đất Phong Trạch. Tể Tướng kiếm tôi tặng cho Tiêu Hà ở Bái Huyện. Hai người ấy đang dựng cờ dấy nghĩa ở Quang Trung."

Hàn Tín cười nói: " Ông đem hai thanh kiếm ấy mà tặng cho Hán Vương và Tiêu Tướng quốc thì thật là đúng rồi. Nay lại tặng cho tôi thanh Nguyên Nhung kiếm này, tôi e ông lầm chăng, vì tôi chưa có danh anh hùng, lại không có đủ tám đức như ông vừa kể."

Trương Lương nói: " Căn cứ theo tài đức của tướng quân mà suy thì dù Tô Tẩn, Ngô Khởi, Nguyên Thọ thuở xưa có tái sanh cũng không hơn được. Sở dĩ tướng quân còn long đong lận đận ở sau người vì tướng quân chưa gặp được chúa biết trọng dụng. Nếu gặp hiền chúa biết nghe theo kế của tướng quân thì thời thế phải xoay chuyển, đất trời phải rúng động. Tôi tặng cho tướng quân thanh Nguyên Nhung kiếm này là tặng đúng người rồi, quyết không thể lầm được."

Hàn Tín thở dài, nói: " Nghe qua cách nghị luận, tôi thấp tiên sinh là người có ý chí cao xa chẳng phải đến đây để bán kiếm. Tiên sinh có phải là Trương Tử Phòng ở nước Hàn không?"

Trương Lương liền đứng dậy đáp: " Tôi mến danh tướng quân đã lâu, nay mới có dịp hội kiến. Tướng quân đã biết rồi, tôi đâu dám giấu nữa. Tôi đúng là Trương Lương đây."

Hàn Tín cười to: "Tiên sinh quả là hào kiệt trong thiên hạ, là rồng trong cõi người."

Thế rồi Hàn Tín đeo theo thanh Nguyên Nhung kiếm và mang bức giác thư của Trương Lương đi vào Bao Trung, gây một sự nghiệp lừng lẫy nhất đời Tây Hán.