40 năm qua, trên hè đường Lê Mao của thành phố Vinh- tỉnh Nghệ An, ông Nguyễn Trường Cư vẫn ngày ngày thoăn thoắt dùng cây kéo chỉ với một cánh tay duy nhất để cắt tóc cho khách. Gần 40 năm cắt tóc, nhưng không khi nào ông cho phép mình lơ là. Ông bảo, mình đã thua người ta một cái tay, thì phải hơn người ta ở sự tập trung và sự khéo léo. Từ khi khởi nghiệp "vít đầu người" đến nay, ông chưa một lần để cây kéo của mình “ngoạm” vào da của ai bao giờ. "Thành Vinh đệ nhất tông đơ" Cuộc trò chuyện giữa tôi và ông bị gián đoạn vì có khách đến, một sinh viên trường Đại học Vinh, khách quen của ông. Người thợ già một tay trước mắt tôi như một diễn viên xiếc tài ba, tay phất chiếc khăn che lên người cho khách, rồi lại cũng cái tay đó cầm kéo, cầm tông đơ nhẹ nhàng lẩy từng gọng tóc nhỏ trên đầu khách. Những mảnh tóc vụn dồn nhau rơi xuống, tay ông vẫn đều thoăn thoát. Vừa cắt ông vừa nói: “ Về cái hệ tôngđơ máy thì tớ xin thua, chứ còn cắt tóc bằng tôngđơ tay như thế này, tớ không có đối thủ đâu nhá”. Chỉ một chốc sau, “tác phẩm” của ông hoàn thành, cậu sinh viên cúi đầu nhìn vào gương ra chiều hài lòng. Tôi hỏi sao lại “dũng cảm” giao phó cái đầu của mình cho ông thợ một tay như thế, cậu sinh viên mỉm cười bảo lúc đầu cũng vì tò mò, “nhưng sau thấy bác Cư cắt đẹp mà cẩn thận lắm, nên từ đó đến nay em chỉ cắt tóc chỗ bác thôi”. Nói về những ngày đầu lập nghiệp, người thợ một tay vẫn không sao quên được những buổi hết đi lại về vì không ai dám cắt tóc chỗ ông cả. Dần dà thì có mấy người bạn, mấy ông hàng xóm… gọi là đến ủng hộ. Cũng có người vì tò mò tìm đến, rồi “bạo gan” giao đầu cho ông. Nhưng rồi “hữu xạ tự nhiên hương”, khách mỗi ngày một đông lên, nhờ vậy cũng giúp ông có thu nhập ổn định để theo cái nghiệp cắt tóc của mình. “Khó nhất là ở cắt các nhúm tóc ở gần da đầu, và tai, mình phải phối hợp các ngón sao cho khéo, ngón dưới làm nhiệm vụ nâng tóc lên, còn các ngón trên sẽ cắt, sơ suất là kéo có thể ngoạm vào da người ngay”, ông Vinh nói. 4 đời “vít” đầu người. Ngay từ năm 15 tuổi, cậu bé Nguyễn Trường Cư đã được bố dạy cho nghề cắt tóc, vốn được ông nội, một thợ cắt tóc tiếng tăm thành Vinh thời ấy truyền lại. Theo cha hành nghề cắt tóc không lâu, cũng học được đôi ba ngón nghề thì Mỹ ném bom miền Bắc. Năm 1965, Cư xin phép gia đình lên đường tòng quân, được biên chế vào chiến đấu tại Đất thép – Thành cổ Quảng Trị. Đến đợt tấn công chiến lược Tết Mậu Thân 1968, trong một trận đánh, Cư trúng một mảnh bom và ngất đi. Tỉnh dậy, anh chỉ nhìn thấy bàn tay trái của mình cụt lũn, đỏ hỏn. Đằng đẵng những ngày dài chuyển từ nhà thương này đến nhà thương khác, năm 1970, Nguyễn Trường Cư xuất ngũ với thương tật 43%. Trở về quê hương thành Vinh, nhìn cánh tay què cụt của mình, Cư không biết sẽ sống những ngày tiếp theo như thế nào. Rồi anh chợt nhớ đến nghề cắt tóc mà bố đã dạy trước kia. “Nhưng mình còn một tay thì có cắt tóc được không?”, Cư tự hỏi. Mất một tháng ròng cầm kéo, bàn tay ông ngắc ngư với những cử động nhọc nhằn, có những lần hai ngón tay đỏ ran, rớm máu vì ông cầm kéo quá lâu. Đến khi tay đã quen dần với những động tác cắt trên không khí, ông lại cắt thử trên đầu những đứa con trai của mình. Không biết bao nhiêu mái tóc của mấy cậu con trai đã bị ông cắt hỏng. Đợi cho tóc con tốt lên, ông lại cắt, cắt mãi. Thế rồi cũng có lúc ông hét lên sung sướng: Cắt được rồi. Sắm đủ bộ đồ của một người cắt tóc dạo, ông chất hết lên chiếc xe đạp cũ kỹ của mình rồi cứ sáng sáng ra ngồi trên vỉa hè ở đường Lê Mao cắt tóc. “Mới thế mà đã 39 năm rồi”, ông Cư trầm ngâm nói. Ông khoe, nhà ông có 5 người con, 4 trai, một gái thì cả 4 thằng đều theo nghiệp cha cắt tóc. Người thợ già như vui lên, giọng đầy hoan hỉ: Vậy là nhà tôi có bốn đời cắt tóc, tính từ đời ông nội tôi cơ mà”.
