Gọi là đi tìm trăn cho oai, kỳ thực chúng tôi chỉ muốn lên núi đá xem thế giới loài trăn sống thế nào. Ông Kiên dù đã có mấy chục năm nuôi dê, hàng vạn lần lên núi nhưng cũng chỉ một lần đối diện với trăn. Hiền như trăn? Bất kể người dân nào ở thôn Hiếu Thượng (Thanh Hải, Thanh Liêm, Hà Nam) hay thôn Bồng Lạng Hạ (Thanh Nghị) đều kể vanh vách về loài trăn. Từ nhiều đời nay, người dân ở đây chẳng lạ gì loài vật này. Bà Lê Thị Vũng, thôn Bồng Hạ kể, trước đây trăn còn xuống cả dưới ruộng. Dê núi Rất nhiều người đi gặt lúa bắt được trăn. Số người ở đây bắt được trăn nhiều vô kể. Chị Nguyễn Thị Duyên, con dâu bà Vũng là một trong số đó. Ngày đó, chị Duyên lên núi tìm củi cùng anh trai, may mắn thấy con trăn vừa nuốt xong con dê. Rất gọn lẹ, anh lấy áo trùm đầu, chị ôm đuôi, con trăn 15kg đã bị tóm gọn... Trăn nhiều và có những con lên đến mấy chục cân nhưng hiểu được giống này nên người dân chẳng một ai sợ. Theo họ, trăn chẳng bao giờ tấn công con người. Thậm chí, những con dê trưởng thành cũng ít khi bị trăn ăn thịt, trăn chỉ hợp khẩu vị với những chú dê con. Mọi người vẫn gọi trăn trên núi đá là trăn đất, loại trăn vừa chậm vừa hiền. Những năm gần đây trăn không còn xuống ruộng đồng của người dân nữa mà chỉ ở trên núi đá. Những người bắt được trăn chỉ khi trăn đã nuốt dê. Ông Kiên cho biết, mỗi tháng trăn chỉ ăn một con mồi, vậy nhưng có tháng cả chục con dê của dân vẫn bị ăn. Điều đó nói lên rằng, số trăn trên núi là rất lớn. Trăn đất lại dễ bắt và bán được nhiều tiền, thế nhưng chẳng ai hy vọng bắt được vì vô số những hang đá biết chúng ở nơi đâu. Nhanh nhẹn khi vồ mồi Trước đây đàn dê nhà ông Kiên chỉ ăn quanh quẩn ngay ngọn núi Cửa Rán trước mặt. Ngồi ở sân nhà có thể ngắm nghía đàn dê chạy tung tăng trên núi. Một buổi trưa, khi những người hàng xóm đang uống nước chè tại nhà ông Kiên, mọi người bỗng giật mình khi nghe tiếng "vèo". Khi trăn quăng mình thường nghe "tiếng gió" rít theo như vậy. Chạy hết cả ra sân, hướng mắt về núi. Mọi người bàng hoàng khi thấy con trăn như khúc củi "ném" mình trên vách đá cao hàng chục mét hướng đến đàn dê. Anh Trần Văn Hà dẫn đầu đoàn chạy ra hướng con trăn. Khi trăn vừa vồ được dê cũng là lúc nó bị trùm áo lên đầu rồi tóm gọn. Ông Kiên bảo, trăn trở nên nhanh nhẹn lạ thường khi nó vồ mồi nhưng với người thì trăn... ngu lắm. Cũng vì thế, con nào chẳng may để người thấy coi như số phận nó được định đoạt. Trăn nhiều nhưng gặp và bắt được nó lại rất ít. Bắt được trăn thường là chủ các đàn dê. Năm ngoái, ông Kiên lên núi lùa đàn dê về, khi đi qua hang đá thấy con đầu đàn cất tiếng kêu thất thanh, cả đàn dê lùi lại và đi theo hướng khác. Với kinh nghiệm của mình, ông Kiên biết chắc chắn là có trăn. Ông tiến lên trước, nhìn lên vách đá trên đầu, thấy con trăn đang đu mình vắt vẻo trên mỏm đá. Ông Kiên nhẹ nhàng leo lên, tóm gọn chú trăn gần 20kg khi nó vẫn mải mê ngắm nhìn đàn dê. Đó cũng là lần duy nhất ông Kiên bắt được trăn. Nếu nuốt được 1 chú dê, trăn sẽ no cả tháng. Khoảng một năm trở lại đây, nhà ông Kiên cũng như nhiều hộ dân ở xã Thanh Nghị không còn để dê ngủ lại trên núi nữa. Trăn hiện cũng không nhiều như trước do tại Thanh Nghị hiện đã có sự hiện diện của 4 nhà máy xi măng. Những núi đá ngày đêm bị mìn oanh tạc cùng với sự ồn ào của nhà máy xi măng khiến trăn không còn đất sống. Trước đây, các chủ nuôi dê có thể để con vật yêu của mình trên núi cả tháng chẳng lo gì đến trộm cắp ngoài trăn. Bây giờ trăn ít nhưng nạn trộm dê lại hoành hành. Con mồi ngày một ít và trăn cũng đang tìm đường trốn khỏi núi đá Thanh Nghị. Trang Dũng
