Ma ở Đơn Dương, Lâm đồng

CHUYỆN KHÓ TIN QUA LỜI KỂ CỦA CÁC “NẠN NHÂN”
Nhà bà Rược ở ngay Quốc lộ 27B. Năm 1958, vợ chồng bà đến đây mua lại mảnh đất này làm nhà sinh sống. Lần lượt sau đó 10 người con ra đời. Ba thế hệ sống trong ngôi nhà này luôn có cảm giác lành lạnh, nhờn nhợn, phảng phất âm khí. Con cháu và những người thân của bà Rược từ Đồng Nai, Hải Dương... đến ở nhờ trong nhà đều nói rằng nhà này có ma. Những người đó sau này đều ăn nên làm ra, cuộc sống sung túc. Trong khi đó, nhà bà Rược ngày một sa sút, tính toán làm ăn gì cũng thất bại. Chị Vũ Thị Kim Tháp (SN 1975) khá xinh đẹp nhưng thường xuyên ốm đau. 32 tuổi, cũng chừng ấy lần chị phải đi bệnh viện chữa đủ thứ chứng bệnh. Khi thì uể oải, tím tái như người đau gan, khi thì quặn như đau ruột thừa... lần nào chị cũng phải gấp rút đến bệnh viện điều trị. Nhưng rốt cuộc bác sĩ không chẩn đoán được chị bị bệnh gì. Mấy năm gần đây, đường tình duyên của chị có phần lận đận. Đã vài ba lần dợm bước lên xe hoa nhưng đều không thành.

Chị Tháp và nắp hộp sữa hiệu Guigo tìm được cạnh một hài cốtVào năm 2001, gia đình bà Rược đã đào dưới nền nhà một bộ hài cốt còn cả quai hàm và bộ râu quăn. Gia đình họ đã xây cất cho bộ hài cốt này một ngôi mộ khá khang trang tại nghĩa trang Thạnh Nghĩa. Hai năm sau, năm 2003, ông Năng bị bệnh mất. Nhiều đêm mẹ con bà Rược mất ngủ vì mơ hồ nghe thấy những âm thanh đập phá vào những vật dụng bằng gỗ trong nhà nghe rõ mồn một. Từ chỗ sợ hãi, chị Tháp dạn dĩ hẳn lên. Bị mất ngủ, chị thức dậy bật điện la lối, một lúc sau những âm thanh đó mới chịu im. Khoảng đầu tháng 3-2007, chị Tháp đang ngủ chợt nghe tiếng người gọi chị dậy, chỉ chỗ và nói chị đào họ lên. Hố này có 5 - 7 xác người nằm chồng chất lên nhau. Nhiều hố, huyệt ở 4 góc - ước độ chu vi một chiếc quan tài, có 4 cái đinh to bẻ quặp xuống như đóng nắp quan tài. Có khi một chỗ là cả vốc 4 - 5 cái đinh gãy. Khi mọi người đào lên, phát hiện một hài cốt có mái tóc dài. Trong bộ hài cốt đó có một chiếc áo ngực còn nguyên hình dáng được làm bằng chất liệu cotton đặc biệt, bên trong lót lớp lưới! Trước đó, chị Tháp nằm mơ thấy một đôi thanh niên nam nữ đi chơi ở bên một hồ nước. Cô gái da trắng, tóc vàng, tay cầm đôi dép khỏa nước. Ít bữa sau, một đêm chị Tháp đang ngủ thì mơ thấy một đôi nam nữ chỉ chỗ góc cầu thang nhà chị. Quả nhiên, khi đào lên, thấy hài cốt của một cặp nam nữ nằm cạnh nhau, phía dưới toàn nước khiến anh em chị Tháp vừa đào vừa phải múc nước. Có chuyện lạ kỳ nữa là có lần vào nửa đêm, các con bà Rược đào bới mãi, khoét hầm hàm ếch mà vẫn chẳng thấy hài cốt như chị Tháp chỉ nên bắt đầu thấy nản. Lần lượt từng người leo lên khỏi miệng hầm không đào nữa, chỉ còn lại một mình anh Tịnh - con rể bà Rược. Thấy vậy, anh Tịnh cũng vứt cuốc xẻng leo lên rồi qua nhà người em vợ liền vách ngồi hút thuốc lá. Bất ngờ, chiếc hầm đó đổ sập xuống. Sợ quá, mấy anh em họ chăng điện thắp sáng, tiếp tục đào thì phát hiện 3 bộ hài cốt. Mùa lễ Phục sinh (tháng tư vừa qua) nửa đêm, gia đình bà Rược thường bị đánh thức dậy bởi những tiếng đập bàn, đập tủ trong nhà. Dù mọi người thức dậy hẳn, nhưng phải lâu sau đó tiếng đập này mới chịu ngưng. Hơn 40 ngày nay, gia đình chị Tháp tạm gác hết mọi công việc đồng áng, bán hàng (nhà chị bán cửa hàng tạp hóa), đóng cửa lại, mấy mẹ con chị tập trung, kiên tâm vào việc đào bới, tìm hài cốt còn sót dưới nền nhà với ý nguyện đưa họ lên, mang ra nghĩa trang chôn cất tử tế, gia đình cũng được yên. Trong nhà họ, hơn chục hầm hố được đào bới trông như một góc bãi vàng. Đến nay, họ đã đào được tổng cộng trên 20 bộ hài cốt, đem chôn thành 16 nấm mộ ở nghĩa trang Thạnh Nghĩa và vẫn đang tiếp tục đào bới, tìm kiếm...

CẦN MỘT KẾT LUẬN KHOA HỌC
Nền nhà bà Rược bị đào bới để tìm hài cốtChúng tôi được bà Rôda Nai Chuông (65 tuổi), người dân tộc K,Ho ở đây cho biết: bà sinh năm 1942, sống ở đây từ bé. Khi bà độ chừng 4 - 5 tuổi, thường được ông cậu của mình (sau đó là già làng ở đây) kể rằng có một đoàn người Pháp ăn tiệc trưa trong một vườn cây rất đẹp nằm ở phía bên kia đường (con đường này khi đó là đường mòn), sau đó bị ngộ độc, được chuyển đến trạm y tế của người Pháp (cách nhà bà Rược bây giờ chừng 500m) để sơ cứu, nhưng hầu hết đã chết.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, thị trấn Thạnh Mỹ này xưa có tên là thôn M,Lon - trung tâm quận Đran cách Đà Lạt một quả núi. Giữa đỉnh núi có một suối nước rất đẹp còn gọi là suối Lauria hay hồ Tiên. Thay vì đi theo đường vòng qua núi, người Pháp tính “thiết kế” một con đường băng qua đỉnh núi và đặt một đồn lính ở ngay gần hồ Tiên. Thôn M,Lon khi đó chỉ toàn là người dân tộc ít người, thời điểm này (trước năm 1945) có thêm người Pháp sinh sống. Trong số các huyệt - hố đào lên, có cả đạn của Pháp. Chiếc áo ngực “bền” cỡ đó chắc chắn phải là phụ nữ châu Âu thời đó dùng, chứ đồng bào dân tộc làm sao có. Nắp hộp sữa hiệu Guigo bằng nhôm vẫn còn sáng loáng. Đây là loại sữa chỉ có giới tư sản thời đó dùng. Mắt kính tuy chỉ còn gọng, nhưng cũng nói lên chủ nhân của nó phải là giới thượng lưu.

Gia đình bà Rược theo đạo Thiên Chúa. Họ làm việc này dựa trên tâm linh, tình cảm của con người với con người. Bà Rược bảo rằng “chúng tôi chẳng tin chuyện ma quái, cứ coi như làm phước đưa họ đi, xây mồ mả cho họ yên nghỉ”. Gia đình bà Rược chỉ thuộc diện đủ ăn, vậy mà lâu nay họ đã phải bỏ ra nhiều công sức để đào bới. Có đồng nào, họ lại dành dụm, gom góp mua áo quan, thuê xe đưa hơn 20 người xấu số đến nghĩa trang chôn cất. Đường từ nhà bà Rược đến nghĩa trang gần một cây số, sợ nhầm, sót xương của người đã khuất, họ xúc hết đất trong các huyệt - hố lên bỏ vào hàng mấy chục bao tải chở lên theo. Nhìn các anh Thông, Diệm, Tịnh... đào bới một cách cẩn thận, say sưa, thỉnh thoảng họ lại thắp hương cầu nguyện, nói chuyện với người đã khuất, xin họ mau chóng hiện ra bỗng thấy thương đến lạ. Các anh kể rằng, khổ nỗi là cứ phải đào đêm mới linh, mới dễ thấy hài cốt. Nhiều người được thuê đến đào bới đã lần lượt bỏ đi hết, trả tiền nhiều họ cũng không dám làm. Vậy nên, hàng bao đêm nay mẹ con bà Rược phải dùng đèn điện, nấu thêm bữa ăn đêm để tiếp tục công việc đào bới. Chị Tháp nói rằng, cứ sau một lần tìm được một bộ hài cốt, chị thấy người mình như nhẹ hẳn ra, cuộc sống gia đình cũng dễ chịu hơn. Từ chỗ sợ hãi, nhờn nhợn, họ dần thấy quen thuộc. Mặc ai đàm tiếu, nghi ngờ, mẹ con bà Rược vẫn âm thầm miệt mài đào bới, cầu mong tìm kiếm được hết hài cốt để đưa đi một lượt. Sở dĩ chúng tôi biết câu chuyện này là nhờ anh Phạm Thành Trung - Tổng Giám đốc Công ty DRI (tập đoàn Accor của Pháp chuyên quản lý khách sạn 4 - 5 sao trên thế giới) - nhà điều hành, quản lý KS Palace, Novotel, sân golf Đà Lạt và Novotel Phan Thiết. Anh Trung đã lớn lên ở đất Đơn Dương, anh đã giúp gia đình bà Rược một số tiền nhỏ để họ làm công việc này. Có cách nào đó để những hài cốt người Pháp này được trở về cố quốc, mồ yên mả đẹp, đó là ý nguyện của mẹ con bà Rược.
VỀ BỮA TIỆC GÂY NGỘ ĐỘC CHO NHIỀU NGƯỜI PHÁP
Bà Rôda, ông K'Mo và chị ThápSáng 17-4-2007, chúng tôi đã trở lại huyện Đơn Dương và may mắn được cụ K,Mo (SN 1926, dân tộc K'Ho) là người sinh ra và lớn lên tại vùng đất này, kể rằng: Thời điểm những năm 1930 - 1945, vùng đất Thạnh Mỹ ngày nay (xưa là thôn/buôn M'Lọn) là những cánh rừng (cây) dầu, có khoảng bảy, tám chục hộ gia đình người dân tộc sinh sống, vài ba hộ người Kinh và một gia đình người Tàu. Thời đó ở đây rất hoang vu, nhiều thú dữ. Hàng đêm cọp về bắt trâu của buôn làng. Sợ lắm! Người Pháp đến gồm các y tá, sĩ quan, chủ các đồn điền, nhà máy và một số “trí thức”, tu sĩ về nghiên cứu “khai hóa” vùng đất này. Ngày đó cứ khoảng 4 giờ chiều là trời đã tối. Người dân lao động trở về những căn nhà sàn của mình đóng cửa lại, phần vì không có đèn thắp sáng, phần tránh thú dữ. Mọi việc diễn ra bên ngoài chỉ dám len lén nhìn qua khe cửa. Khoảng cách giữa người Pháp và người dân tộc ở đây rất lớn. Đồng bào coi họ là các ông bà lớn, là nhà cai trị mình, rất sợ bị các cai đến bắt đi phu, đi lính (cho Pháp). Chính ông K'Mo sau đó phải đi làm phu đường, công chỉ được chút gạo và muối. Cậu bà Rôda Nai Chuông (gọi là bà Rôda mà chúng tôi đã nêu ở bài trước) tên K'Tài, cũng độ tuổi ông K'Mo, có bố là già làng. Người Pháp đến, thăng chức bắt làm thôn trưởng, phải thường xuyên báo cáo về đời sống, văn hóa của bà con trong buôn cho họ. Họ Rôda là một dòng dõi uy tín. Vì là con của người có vai vế trong làng nên ông K'Tài thỉnh thoảng vẫn được tiếp xúc với nhóm người Pháp này. Khu vườn nơi diễn ra bữa tiệc chính là vườn của nhà ông K'Tài. Đó là một vườn cây tự nhiên rất đẹp, bằng phẳng, có nhiều cây xanh tỏa bóng mát mẻ. Bữa tiệc diễn ra lúc xế trưa, chừng 12 giờ (vào khoảng năm 1936 - 1941) và kéo dài hơn 3 tiếng đồng hồ. Chính ông K,Tài cũng chứng kiến. Họ vừa ăn uống vừa đàn hát rất vui vẻ. Trên 20 người Pháp có mặt trong bữa tiệc đó. Nhóm người Pháp này thỉnh thoảng vẫn mở tiệc để ăn mừng người của họ đến (tăng cường), liên hoan chuẩn bị chia tay số người sẽ đến các vùng trong quận Đran nhận nhiệm vụ (quận Đran khi đó thuộc tỉnh Đồng Nai Thượng, bao gồm các huyện Đức Trọng, Lâm Hà, Lạc Dương ngày nay), hay chuẩn bị cho một kế hoạch, nhiệm vụ nào đó. Trong bữa tiệc họ dùng đồ hộp từ nước ngoài chuyển qua, có rượu Mac-ten, sâm banh, nho của Pháp. K'Tài - khi đó là một chàng thanh niên chừng 17 - 18 tuổi được họ vẫy lại, rót rượu mời uống. Người dân tộc không dễ dàng ăn uống với người lạ, đó là nét văn hóa của họ. K'Tài chắp tay từ chối nói không biết uống rượu vì tuổi còn nhỏ và xin phép trở về nhà. Những người Pháp hướng về phía cậu khen “ni-am ngăn” (tiếng K'Ho nghĩa là “tốt!”). Họ ăn uống, ca hát say sưa đến khoảng gần 16 giờ, không hiểu do say rượu hay ngộ độc bỗng tất cả ngã lăn ra trên bãi cỏ, những âm thanh vui vẻ, huyên náo im bặt. Các gia đình nông dân lặng lẽ đóng cửa vô nhà. Hai người đàn ông và một phụ nữ trẻ dường như còn tỉnh táo chạy đi lấy băng ca khiêng số người này đến trạm y tế. Sáng ra, người dân trong làng ngạc nhiên vì không còn thấy nhóm người Pháp kia đâu. Tất cả họ đã ra đi không để lại dấu vết. Kỳ lạ hơn, khu vườn họ ăn tiệc cũng được dọn sạch sẽ. Bà ngoại của bà Rôda lượm được 1 - 2 vỏ chai rượu về đựng nước uống. Mấy bữa sau mới thấy có nhóm người Pháp đến thay. Nền nhà bà Rược thời đó là một góc nhỏ của một bãi sình lầy, lau sậy dưới rừng dầu mọc tươi tốt, um tùm. Người dân tộc trong buôn nuôi rất nhiều trâu. Những con trâu vẫn thường ra đây đầm trên phần đất mà những người dự bữa tiệc ấy đã mất tích một cách khó hiểu.

Ông Phạm Phú Đào (SN 1958) - Bí thư thị trấn Thạnh Mỹ sống ở đây từ bé. Nhà ông ở gần nhà bà Rược. Ông Đào cũng nói, ngày ông còn bé vẫn còn nhớ rõ khu vực đó là một bãi sình lầy. Chỉ có gia đình bà Rược làm nhà ở trên đó, xung quanh không có ai. Ông Nguyễn Hữu Tranh - nhà nghiên cứu địa chí Lâm Đồng - Đà Lạt cho rằng, ông rất thú vị với những thông tin mà Báo CATP đã đưa và đang tìm tài liệu để đối chiếu, nghiên cứu.

LẠI THÊM 3 HÀI CỐT ĐƯỢC PHÁT HIỆN
Ngay trong ngày 17-4, chúng tôi đã trở lại gia đình bà Rược, họ cho biết, đã phát hiện và đào bới được thêm 3 bộ hài cốt nam giới; trong đó, bộ hài cốt đào lên đêm 16-4 có tư thế như quỳ gục xuống. Phần hài cốt này được tìm thấy ở một căn hầm mà trước đó đã tìm thấy ba bộ hài cốt. Những cái hố lại được gia đình đào sâu, khoét rộng thêm ra, có cái sâu đến 2 - 3m, nhiều hàm ếch. Có ý kiến cho rằng đây là nhà mồ của người dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, theo ông K,Mo và một số người già trong làng thì, nếu là nhà mồ của người dân tộc, với những người già, chết bệnh... theo truyền thống họ phải chia của cải gồm chiêng ché và vật dụng đi rừng như: rìu, xà gạc... theo. Người dân tộc rất tôn trọng người chết nên phải tìm khu đất tốt để chôn. Đây là khu sình lầy, hoàn toàn không phù hợp với văn hóa mai táng của người dân tộc. Còn nếu bị chết vì đi phu cho Pháp, Nhật (năm 1940, Nhật đặt chân đến vùng đất này lật Pháp giành quyền khai thác tài nguyên), bị giết hại hoặc lao động kiệt sức chết thì thường người thân được gọi đến, hoặc tự phát hiện lấy xác mang về. Mỗi khi buôn, làng có người chết, họ tổ chức đám ma linh đình suốt ba, bốn ngày thì cả buôn làng đều biết nên không thể là của người dân tộc. Còn nếu là của người Kinh, thì những người già sống ở đây chưa từng nghe, biết đến những cái chết hay một cuộc chôn tập thể nào với người Kinh. Vả lại, thời đó, người Kinh rất ít, chỉ có vài ba nóc nhà. Những vật dụng tìm thấy trong các bộ hài cốt như áo ngực phụ nữ, áo đầm, mắt kính, nắp lon sữa... chắc chắn phải là người châu Âu thời đó mới có dùng. Từ những ý kiến trên, giả thuyết cho rằng hài cốt của người Pháp vẫn chưa thể bị bác bỏ. Đã 60 - 70 năm rồi nên các hài cốt đã ở thời kỳ phân hủy. Ông Đào - Bí thư thị trấn, ông Lê Quang Hưng - Chủ tịch thị trấn và các phó chủ tịch cho biết: họ đã cử người đến nhà bà Rược thăm, kiểm tra. Việc phát hiện những bộ hài cốt của gia đình bà Rược là có thật. Họ hoàn toàn ủng hộ việc làm nhân đạo của gia đình bà. Mong rằng các nhà nghiên cứu sẽ tìm ra câu trả lời để kẻ xấu không lợi dụng tuyên truyền mê tín dị đoan gây mất an ninh trật tự địa phương, giúp gia đình bà Rược yên ổn làm ăn. Anh Phạm Thành Trung cho biết, anh có mối quan hệ khá thân thiết với Lãnh sự quán Pháp và nhiều bạn bè người Pháp nên rất quan tâm đến việc này. Chúng tôi sẽ theo dõi và thông tin đến bạn đọc khi có thêm vấn đề mới. Ngọc Hà.​

Hà Ngọc