Tây Trúc cũng bệnh thành tích?

Về tác phẩm Tây Du Ký thì có ý kiến thế này

---

Và mình mạn phép cắt nghĩa tác phẩm này theo như những gì mình biết

---

Tác phẩm Tây Du Ký quả thật lúc nhỏ đọc thế này, nhưng khi lớn lên ta lại có những suy nghĩ khác.

Cũng phải nói rằng, bài viết trên đề cập đến bạn Trang (Trần Huyền) ở trong tác phẩm Tây Du Ký, chứ không phải bạn Trang ở ngoài đời thực, cho nên có những chi tiết tưởng-chừng-như bôi bác bạn Trang cũng là điều dễ hiểu.

Tác phẩm này khi lớn lên rồi, đọc lại, hiểu theo nghĩa khác so với lúc nhỏ, nhưng trong cái khác này vẫn có thể có những cái khác nữa.

Có thể hiểu rằng tác phẩm tạo ra nhằm đả kích thói đời ở xã hội bấy giờ. Nguyên tác của Ngô Thừa Ân được ra đời vào cuối nhà Minh, lúc này xã hội nhiễu nhương, tệ nạn hoành hành. Phải chăng Tây Du Ký chính là tiếng nói phản ánh xã hội bấy giờ, với bộ năm thầy trò Đường Tăng chính là bộ năm đại diện cho các lớp người thời ấy?!
Bạn Không (Tôn Ngộ) là một người giỏi, dùng lý trí để phân biệt chánh tà, tính tình cương trực, và dường như chẳng sợ điều gì khi hành động cả, kể cả khi bị sư phụ niệm thần chú đủ kiểu để răn đe, nhưng giết yêu quái thì vẫn giết.
Bạn Năng (Trư Ngộ) thì quá đỗi tham lam, mê sắc dục, chỉ biết nhìn cái lợi trước mắt mà bất chấp hậu quả.
Bạn Tịnh (Sa Ngộ) là một người chất phác, tính tình nhẫn nại, chịu khó, suốt ngày gánh đồ nhưng tuyệt nhiên không ca thán một lời.
Bạn Bạch Mã thì giống như kiểu người chỉ được cái sức, nên suốt ngày làm trâu làm ngựa cho kẻ khác.
Còn bạn Trang (Trần Huyền) là một người từ bi, có tấm lòng nhân hậu bao dung, và có chí quyết tâm tu hành. Tuy nhiên bạn Trang có vẻ không được thông minh cho lắm, bao phen mắc sai lầm mà vẫn không nhận ra, thế mà cuối cùng cũng thành phật, phải chăng ở hiền thì gặp lành?!
Và tác phẩm dường như châm biếm những tện nạn thời đấy, như tham nhũng chẳng hạn, ngay cả chốn cửa Phật mà cũng có nạn vòi vĩnh quà cáp này nọ (!)

Dưng, nếu nhìn xa hơn thì cũng có thể hiểu thế này: bộ năm thầy trò Đường Tăng chẳng qua đại diện cho năm tính nết (như đã nêu ở trên) của con người ta trong công cuộc đi tìm chân lý. Trong đó người đi thỉnh kinh vừa có một tấm lòng nhân hậu, một lòng hướng phật, như Đường Tăng; vừa có cái trí, cái tính thẳng thắn cương trực của Ngộ Không; vừa có những cái rất phàm phu tục tử của Ngộ Năng; và là một con người kiên định, ai nói gì thì nói, ta vẫn cứ quẩy gánh hướng về cửa Phật, như Ngộ Tịnh; còn Bạch Mã tựa như ý chỉ "một tinh thần minh mẫn phải ở trong một thân thể tráng kiện", Bạch Mã là "một thân thể tráng kiện" đó.
Một người đi thỉnh chân kinh có tâm, có trí, có sức nhưng cũng vẫn còn vương vấn trong nội tại mình những điều phàm tục. Và trong quá trình thỉnh kinh ấy, con người phải mạnh mẽ vượt qua mọi trở ngại, kể cả những mâu thuẫn trong chính bản thân mình.

Về chi tiết "hối lộ", ngay cả khi Ngộ Không mách lại thì Như Lai cũng nói rằng ngài đã biết vụ đó, và "kinh không thể lấy không được". Nhớ lại ngày ấy, phật Thích Ca cũng đã rũ bỏ tất cả ngai vàng, vợ hiền, con ngoan, để tìm đạo giải thoát. Đường Tăng đã trao cho A Nan, Ca Diếp cái bát vàng để có thể nhận được kinh, vì cái bát đó chính là của vị vua nhà Đường trao cho Đường Tăng, nên có thể coi cái bát chính là đại diện cho tất cả danh vọng của cải, những thứ mà con người ta phải từ bỏ thì mới có thể chạm vào được cái đạo giải thoát của nhà Phật được, tựa như Thích Ca ngày xưa vậy.

Rồi từ kinh không chữ chuyển thành kinh có chữ âu cũng là hợp lý. Lúc đầu, Phật Thích Ca chẳng có kinh kệ gì cả, cũng chẳng có thầy, nhưng ông đã giác ngộ được và đã thành phật, sau này khi đi thuyết pháp, thì Phật cũng chỉ dùng "vô ngôn", đó là một thứ kinh không chữ vậy. Sau này, khi Phật tịch, thì người ta mới bắt đầu ghi lại lời dạy của Phật, để có thể phổ độ chúng sinh. Vậy có thể hiểu cái quá trình đổi kinh không chữ thành có chữ của Đường Tăng chính là ý chỉ cái quá trình lịch sử thuyết pháp của Phật giáo. Có người dựa vào cái lý "vô ngôn" ấy để chê trách Đường Tăng rằng, tại sao chân kinh đã được đặt vào tay mà còn chê đòi đổi lại. Dưng, phải nghĩ thoáng ra rằng Đường Tăng đi lấy kinh để làm gì, nếu không phải vì mục đích phổ độ chúng sinh, và những bộ kinh có chữ sẽ giúp Đường Tăng rất nhiều trong chuyện này, thế thì cớ sao lại không lấy kinh có chữ để được lưỡng toàn kì mỹ.