Khi Giáo sư thích...bắt tay

GS. Trần Văn Nhung, Tổng Thư ký Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, trong lần nói chuyện với sinh viên ngày 28/8, ông kể chuyện "làm sao để có bức ảnh để đời" với những nhân vật nổi tiếng mà mình đã gặp. Năm 2005, khi tháp tùng Thủ tướng Phan Văn Khải sang Mỹ, ông đã dự cuộc gặp với Bill Gates.
Tôi nói với anh, chụp ảnh là chụp cho ảnh một bức ảnh để đời với Bill Gates. Anh ấy nói với tôi muốn chụp ảnh đẹp phải nắm tay lâu lâu vào. Chứ nếu nắm vào bỏ ra ngay thì có khi há mồm cũng chưa xong. Làm sao anh nắm cho được 15 giây, cứ ba giây một ảnh, 15 giây 5 cái ảnh, thế nào cũng có ảnh đẹp.
Nhưng bây giờ nói gì với ông Bill Gates để ông không nắm rồi bỏ tay ra ngay. Tôi mới nhẩm, nếu ta nói rằng Bill Gates: "Richest man in the world) (người giàu nhất hành tinh), anh không bao giờ thích.
Nhưng bây giờ, nói rằng "main architecture of Micrsoft company" (bộ óc, tổng kiến trúc sư của Microsoft", ông rất thích…Nói chậm thôi để được 15 giây. But today, I’m very happy to see you, to talk to you, to shake your hand, to see you... (Tạm dịch: Nhưng hôm nay, tôi rất vui được gặp ông, nói chuyện với ông, bắt tay ông, nhìn ông...)
Khoảng mười giây rồi, còn 5 giây nữa. As I know, you canceled your study at Harvard at second year. But today you became the main architecture of Microsoft company, very happy. Mr.Bill Gates. (Tạm dịch: Như tôi biết, ông đã bỏ học từ năm thứ hai ở ĐH Harvard. Nhưng hôm nay, ông đã trở thành kiến trúc sư chính của Microsoft. Tôi rất vui, thưa ngài Bill Gates).
Ông cười rất tươi, vì không mấy ông lại nói và nói dí dỏm như vậy. Và ông ấy nói như thế này, Thank you very much. Next year, I come to VieNam, I visit you again. (Tạm dịch: Cảm ơn rất nhiều. Năm sau tôi tới Việt Nam. Tôi sẽ lại thăm ông)
Và năm sau, năm 2006, tôi là trưởng ban tổ chức, tổ chức cho mấy ngàn sinh viên nghe Bill Gates nói chuyện ở ĐH Bách khoa Hà Nội, ông ấy rất khen sinh viên Việt Nam.
…Tôi hơi lạm dụng, thế là đi nhiều rồi. Có bắt tay Putin, bắt tay ông Bush. Mỗi ông lại phải nhẩm trước một câu gì đấy để có tất cả ảnh đẹp hết.

Ông Trần Văn Nhung, năm 2005, là Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, bắt tay với Bill Gates. Ảnh: GS Trần Văn Nhung cung cấp sau khi clip đăng tải


Chụp ảnh với Bill Gates khi ông sang Việt Nam, nói chuyện với sinh viên ở Trường ĐH Bách khoa Hà Nội. Ảnh: GS Trần Văn Nhung cung cấp sau khi clip đăng tải


Bảo vệ vị thế của người Việt trước cộng đồng quốc tế không chỉ là lòng tự trọng dân tộc mà còn là trách nhiệm và mệnh lệnh công dân của bất cứ ai thuộc dải đất hình chữ S này. Việc báo chí đưa tin Giáo sư N, Tổng Thư ký Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, trong cuộc nói chuyện với sinh viên ngày 28/8/2010, đã “bật mí” cho giới trẻ cái gọi là “sáng kiến” làm thế nào bắt tay được lâu với những người nổi tiếng thế giới để có được “những tấm ảnh để đời”, đã khiến công luận không mấy hài lòng về một vị giáo sư, quan chức thuộc hàng “phương diện quốc gia” mà lại hồn nhiên đi khoe cái mẹo vặt chẳng hay ho của mình ở một nơi sang trọng như vậy!

Theo Giáo sư N, năm 2005, khi tháp tùng Thủ tướng sang Mỹ, để bắt tay được 15 giây và để có “những bức ảnh để đời” với Chủ tịch Tập đoàn phần mềm Microsoft, ông đã phải “lao tâm khổ tứ” chỉ để nhẩm tính nói một câu tiếng Anh nào đó để có thể “níu tay” Bill Gates trong thời khắc gặp gỡ. Rồi ông hùng hồn trên diễn đàn: “…Tôi hơi lạm dụng, thế là đi nhiều rồi. Có bắt tay Putin, bắt tay ông Bush. Mỗi ông lại phải nhẩm trước một câu gì đấy để có tất cả ảnh đẹp hết.” (?!) và đưa lên mặt báo các bức ảnh như một bằng chứng của “thành tích” nói trên.

Việc “thật thà bộc bạch bí kíp” của vị giáo sư, cựu Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trước đông đảo sinh viên, không những đã tạo sự phản cảm với cộng đồng mà còn để lại nhiều ấn tượng không mang tính giáo dục cao trong lòng thế hệ tương lai đất nước. Được gặp gỡ, trao đổi với những người nổi tiếng là cơ hội hiếm có trong cuộc đời mỗi người. Tuy nhiên thay vì truyền đạt cho sinh viên những gì quý giá học tập được từ những người nổi tiếng thì vị giáo sư lại bỏ thời giờ quý báu chỉ để làm mỗi cái việc “bắt tay, chụp ảnh” !

Thế giời giờ đây đã “phẳng” với báo chí nói riêng và truyền thông nói chung. Ai mà dám chắc được mẩu tin nói trên sẽ không đến tai Bill Gates và khi đọc tin này ông sẽ không thốt lên “À, thế mà tôi cứ tưởng…”!

Nhưng nói rộng ra, thì vấn đề không dừng lại ở việc trách cứ một cá nhân cụ thể. Chúng ta trách cứ không chỉ giáo sư N với “sáng kiến” không nên khoe ra của ông mà còn là những người có những hành động kiểu ấy đang ngày một đông hơn ở nước ta. Lòng yêu nước, sự tự trọng dân tộc, trách nhiệm và mệnh lệnh công dân đòi hỏi chúng ta phải chú ý giữ gìn trước cộng đồng quốc tế ngay từ những việc tưởng như rất nhỏ: Từ cái bắt tay !

Bắt tay hơi lâu có khi được hiểu là một hành động hung dữ. Còn nhớ trước đây, cựu lãnh tụ Đảng Lao động của Úc là Mark Latham bắt tay cựu thủ tướng Úc John Howard, nhưng vì cái bắt tay khá lâu và ông xiết hơi mạnh, nên trở thành một hành động mà báo chí Úc gọi là “aggressive handshake”. Thật ra, cái bắt tay của Latham với Howard đã đi vào lịch sử chính trị Úc như là một bài học giao tiếp xã hội.
Quay lại câu chuyện ngài GS TS. Tưởng chỉ là cái bắt tay với cái photo-op, nhưng không phải vậy. Vấn đề là tiếng Anh nữa. Ngài GS TS nói tiếng Anh chẳng những theo kiểu tiếng Việt, mà còn quá sai ngữ vựng và văn phạm. Thử đọc câu “As I know, you canceled your study at Harvard at second year. But today you became the main architecture of Microsoft company, very happy. Mr.Bill Gates” thì các bạn sẽ thấy sai ít nhất là 3 chỗ. Đây là câu chữ của – xin nhắc lại – cựu thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, và Tổng thư kí Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước.
NVT