Rợn gáy ’yêu thuật’ người Ma Coong

Ma thích được chôn ở chỗ nào thì quả trứng sẽ vỡ ở chỗ đó và thầy cúng cho người nhà cử hành an táng.

Những ngày sống trong thung lũng của tộc người Ma Coong chúng tôi đã vô cùng kinh ngạc khi thấy những chuyện không thể tin vào mắt mình…

Tìm “nhà” cho người chết


Những chuyện chỉ có ở người Ma Coong.
Đáng ra, theo lộ trình, chúng tôi sẽ tới xã Tân Trạch, hay còn gọi là bản Arem – nơi định cư của người Arem – trước rồi mới ngược lên Thượng Trạch. Tuy nhiên, không may cho chúng tôi, hôm ấy, khi đến thì bản có những chóp nhà ngói mới này có hiếu sự. Một người đàn ông trong bản chết ở dưới khe, nơi người Arem làm rẫy, cách bản cả mấy giờ đi bộ. Tất thảy cán bộ xã đều xuống khe phụ giúp gia đình có người xấu số làm ma.

Làm ma, ấy là việc trọng và nhiều thủ tục nhiêu khê nhất của cộng đồng người Arem (và của cả người Ma Coong nữa) ở thung lũng này. Sau đủ các nghi thức cúng ma, cúng Giàng thì nhiêu khê nhất vẫn là việc tìm chỗ để người chết ngàn năm yên nghỉ. Việc này, theo quan niệm của đồng bào dân tộc nơi đây thì phải dựa hoàn toàn vào ý nguyện của… người chết.

Theo đó, sau ba ngày làm ma, người chết được đưa đi chôn. Người Arem, Ma Coong không khâm niệm người chết bằng quan tài như người Kinh mà chỉ bó thi thể bằng chăn, chiếu và một tấm phiên nứa dày phía ngoài. Khi đưa người chết tới bìa rừng, thầy mo sẽ làm việc quan trọng mà mình được giao phó.

Miệng đọc thần chú, mắt lim dim, thầy ném quả trứng sống (quả trứng vẫn dùng để cúng người chết trong suốt mấy ngày làm ma) về phía trước. Quả trứng rơi vỡ ở chỗ nào nghĩa là “ma” đã đồng ý chôn ở chỗ đó. Khi đã có được sự ưng thuận đó thì chỗ quả trứng vỡ dù có là gốc cây hay tảng đá thì đám đào huyệt vẫn phải đào cho kỳ được.

Tuy nhiên, có điều mà nhiều người ở nơi khác tới thung lũng này vẫn không thể tin vào mắt mình, ấy là nhiều khi quả trứng bị ném đến cả mấy chục lần vẫn không chịu… vỡ.

Nhân chứng thuyết phục

Biết những thủ tục ấy là không thể thiếu, vả lại cũng chẳng thể xuống khe mà kiếm tìm cán bộ văn phòng xã, chúng tôi ngược lên Thượng Trạch trước. Ở Thượng Trạch, sau bữa cơm chiều, chúng tôi quây quần trò chuyện với mấy cán bộ xã “cắm chốt” ngay tại ủy ban. Câu chuyện tung trứng được một đồng nghiệp của tôi khơi lại.

Thế nhưng, kinh ngạc, tất cả các cán bộ xã ở đây đều khẳng định chuyện đó là hoàn toàn có thật. Theo những cán bộ xã này, nếu không được “con ma” đồng ý thì quả trứng sẽ không vỡ dù có ném vào đá gay bất cứ vật cứng gì.

Thiếu tá Hoàng Văn Đức – cán bộ biên phòng tăng cường cho UBND xã Thượng Trạch cho biết ở thung lũng này, có nhiều chuyện mà đến giờ anh vẫn không dám tin đó là sự thật. Ném trứng cũng là một trong số những việc khó tin ấy.

Hồi mới băng rừng về đây công tác, hễ trong xã có đám tang là anh và nhiều đồng chí nữa kéo nhau đi xem. Hồi hộp và ly kỳ nhất vẫn là nghi thức ném trứng. Thiếu tá Đức kể, có lần, anh đã theo một đám đi ném trứng… mỏi đến rã rời. Hôm ấy, chẳng hiểu vì lý do gì quả trứng đã ném khắp mọi chỗ quanh bãi tha ma mà chẳng chịu vỡ.

Thậm chí, tận mắt Thiếu tá Đức thấy quả trứng chọi vào gốc cây, gốc cây bật vỏ mà trứng thì vẫn trơ trơ. Lạ kỳ thay, khi ra một chỗ thoáng đãng, quả trứng lại vỡ đánh ộp dù bị tung vào đám đất bùng nhùng.

Theo ông Đinh Hợp – Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch thì hiện tượng đó đến giờ vẫn chưa thể lý giải. Cũng như ông Hợp, nhiều cán bộ xã người miền xuôi đang công tác ở đây không tin vào những chuyện hoang đường, thế nhưng chuyện về bùa phép thì không tin… không được.

Cuộc thách đố rợn tóc gáy

Ở đất này, theo Chủ tịch xã Đinh Hợp, có rất nhiều người giỏi pháp thuật. Tuy chỉ là người “học mót” nhưng ông Hợp bảo, ông cũng có thể biểu diễn vài màn khiến người ngoài rợn tóc gáy. Ông Hợp có thể ngậm con dao được nung đỏ trong miệng như ngậm một nhánh củi khô. Với khả năng kì diệu của mình, ông Hợp từng khiến nhiều cán bộ tâm phục khẩu phục trong một cuộc cá cược có một không hai.

Vị cán bộ biên phòng ấy tên Sơn, hiện đang công tác tại đồn biên phòng Cảng Gianh. Chừng 5 năm trước, cán bộ này được tăng cường lên Thượng Trạch. Khi lên đây, cán bộ Sơn không tin là người dân ở thung lũng này biết làm pháp thuật, có thể “trình diễn” các tiết mục kinh dị, nằm ngoài trí tưởng tượng của con người. Thế nhưng, trong một cuộc rượu, Chủ tịch xã Đinh Hợp đã thách cược là ông có thể ngậm một con dao phát nương được nung hồng rực trong bếp và đi vài vòng quanh nhà.

Cuộc thách đố rợn tóc gáy ấy diễn ra ở nhà một cán bộ Hội Nông dân xã trước sự chứng kiến đông đảo mọi người. Con dao phát nương được đưa xuống bếp, mấy thanh niên hì hục thổi lửa, nung dao đỏ rừng rực.

Đón con dao từ tay đám thanh niên, rất bình thản, Chủ tịch xã Đinh Hợp từ từ đưa khối thép bỏng rẫy ấy ngang mặt rồi bất ngờ cắn mạnh. Ông chắp tay sau lưng, từ từ đi vòng quanh nhà. Một vòng, hai vòng, hoặc ba vòng. Không hề biến dạng sắc mặt, Chủ tịch xã Đinh Hợp đưa ánh mắt về phía người đã thách đố mình.

Khi ấy, vị cán bộ biên phòng đang há hốc mồm kinh hãi. Mãi đến khi người ngồi cạnh vỗ vai “đánh thức” vị cán bộ này mới giật mình choàng tỉnh và chắp tay bái phục…