Thổ Công là một hình tượng bộ ba , mà dân ta có thuyết kể lại rằng , xưa có hai vợ chồng , sống ko thuận hoà mà người vợ bỏ đi và lấy một anh chồng khá giả hơn . Một ngày nọ , có một người ăn xin tới nhà , cô vợ mới nhận ra đó là anh chồng cũ của mình khi đem gạo ra cho người ăn xin . Gần trưa , người chồng mới đi làm về , sợ hiểu lầm nên cô đem người chồng cũ ra đống rơm núp tạm . Chồng mới về lấy tro đi bón ruộng , ko có nên ra đốt đống rơm làm tro , người chồng cũ núp trong đó chết cháy . Cô vợ thương chồng cũ quá cũng liền nhảy vào đống lửa cùng chết . Người chồng mới tuy ko biết sự thể , nhưng thấy vậy , cũng thương vợ mà nhảy vào lửa chết theo . Trời thương tình vì thấy ba người sống có tình nghĩa , nên phong cho họ làm Vua bếp . Trong đó , chồng mới là Thổ Công trông nom việc trong bếp , chồng cũ là Thổ Địa trông coi việc trong nhà , và người vợ là Thổ Kỳ , trông coi việc chợ búa . Trên bàn thờ , trong gia đình người Việt Nam , cũng có sự sắp xếp vị trí thờ khá thú vị giữa Thổ Công và ông bà tổ tiên , mà chắc hẳn , chúng ta cũng ít khi để ý . Nhưng vị trí trên bàn thờ của người Việt cũng có những quy tắc nhất định đối với mỗi vị thần linh . Vì Thổ Công là người định đoạt phúc hoạ cho cả nhà nên là một vị thần quan trọng nhất , nhưng ông bà tổ tiên lại là người sinh thành ra ta nên được chúng ta tôn kính nhất . Vậy phải xếp vị trí ban thờ cho những vị thần này như thế nào cho hợp lẽ nhất đây ? Kể ra cũng không phải đơn giản chút nào . Nhưng người Việt , để giữ được hoà khí giữa các thần mà lại ko làm mất lòng ai , người Việt Nam chúng ta thường xếp cho ông bà tổ tiên ngự tại nơi tôn kính nhất là ở gian giữa . Thổ công thì được xếp ở gian bên trái , mà theo ngũ hành thì bên trái nghĩa là Phương Đông - là nơi quan trọng thứ hai sau trung tâm . Tuy địa vị có kém nhân thần nhưng quyền lực lại lớn hơn . Trong gia đình , Thổ thần được coi là " Đệ nhất gia chi chủ " . Mỗi khi giỗ cha mẹ , chúng ta đều phải khấn Thổ thần trước , rồi xin phép Ngài cho cha mẹ được về " phối hưởng " . Bên cạnh đó , sở dĩ Thổ Công vừa là thần đất lại vừa là thần bếp vì đối với người Việt , đất-nhà-bếp và người-phụ-nữ đồng nhất với nhau, đều có vai trò tối quan trọng như nhau . Ở Nam Bộ , Thổ Công được thay bằng ông Địa . Cũng như vậy , ở nhiều nơi lại đồng nhất ông Địa với Thần Tài , theo nguyên lý : mọi của cải đều từ đất mà ra . . . Sưu tầm
