Tản mạn về Sài Gòn

CESAR · 22/10/12 lúc 09:28

Sài Gòn có sức hút lạ kỳ, từ con người cho đến văn hóa, CESAR tạo Topic vì tình cảm đặc biệt dành cho mảnh đất này.

CESAR có một số Ebook viết về Sài Gòn, bro nào cần thì pm địa chỉ email, mình sẽ gửi.
* Nói về Miền Nam - Cá tính Miền Nam - Thuần phong mỹ tục Việt Nam (Tác giả: Sơn Nam)
* Truyền thống Nam Bộ (Tác giả: Sơn Nam)
* Món lạ Miền Nam (Tác giả: Vũ Bằng - Đây là một cuốn sách về ẩm thực, CESAR mê chủ đề ẩm thực nên rất thích cuốn sách này)
------o0o------

Vào khoảng đầu thế kỷ 17, cả vùng đất Nam Bộ ở trong tình trạng hầu hết đất đai đều hoang vu, rừng hoang bạt ngàn, dân cư thưa thớt. Ở vị trí thành phố Hồ Chí Minh hiện nay đã hình thành một thị trấn nhỏ, hình thức cư trú tập trung ban đầu. Trong số dân cư ở đây, người Khmer chiếm đa số. Cạnh đó còn có những người Việt đầu tiên từ các tỉnh miền Trung vào đây sinh sống. Đây là nơi buôn bán trao đổi của nhân dân trong vùng. Chính vì thế, năm 1623, Chúa Nguyễn được sự đồng ý của vua Chân Lạp đã lập ở đây một trạm thu thuế buôn bán.

Dân thị trấn này đông thêm với sự dân cư của người Việt vào Nam. Năm 1679, Sài Gòn đã là nơi cư trú đóng của quan Tổng tham mưu lực lượng của Chúa Nguyễn ở miền Nam. Cũng trong năm này có khoảng 3.000 quân sĩ Trung Quốc và gia đình trung thành với triều đại nhà Minh không chịu sống ở Trung Quốc do nhà Thanh cai trị, đã xin là dân Việt và đươc chúa Nguyễn đưa vào Nam Bộ sinh sống. Một bộ phận người Hoa đã đến sinh sống ở vùng Sài Gòn. Năm 1896 là một mốc thời gian đáng ghi nhớ trong lịch sử thành phố. Năm này chúa Nguyễn chia đặt các đơn vị hành chính, thành lập chính quyền ở Nam Bộ. Sài Gòn lúc bấy giờ là một thị trấn có một vạn dân và có hoạt động thương mãi phát đạt đã trở thành thủ phủ của dinh Phiên Trấn, một trong hai dinh ở Nam Bộ lúc ấy (dinh Trấn Biên đặt lỵ sở ở Biên Hòa). Năm 1698 được xem là thời điểm thành lập của thành phố Hồ Chí Minh. Đến nay thành phố được hơn 300 tuổi. Trong hơn ba trăm năm đó, thành phố đã trải qua nhiều biến cố quan trọng và đã vươn mình từ một thị trấn độ 1 vạn dân trở thành phố với dân số hơn 4 triệu ngày nay.

Nhờ có vị trí thuận lợi nên vai trò kinh tế và chính trị của Sài Gòn ngày càng phát triển. Năm 1772. Nguyễn Cữu Đàm cho đắp các lũy đất (gọi là Cô Lũy hay còn gọi là Bán Bích cô lũy) từ chùa Cây Mai vòng qua Tân Định đến cầu Cao Miên (Cầu Bông ngày nay) bọc quanh khu chợ búa, dân cư, khu quân sự, hành chánh. Sài Gòn trở thành "thành phố" với đầy đủ ý nghĩa của từ này (thành để bảo vệ, phố chợ buôn bán). Từ cuối thập niên 1770 cho đến hết thập niên 1780, tình hình ở Sài Gòn có nhiều biến động cho cuộc tranh chấp giữa Chúa Nguyễn-Tây Nguyên và Tây Sơn-Nguyễn Ánh. Bốn lần quân Tây Sơn vào đánh đuổi lực lượng Chúa Nguyễn và làm chủ Sài Gòn.

Một sự kiện quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển thương mại của Sài Gòn là năm 1778, nhóm người Hoa trước kia cư trú và buôn bán ở Cù Lao Phố và Mỹ Tho, do ảnh hưởng của chiến tranh, đã kéo về cư trú ở Sài Gòn. Họ lập nên phố chợ buôn bán tấp nập tức Chợ Lớn ngày nay.

Từ năm 1879. Nguyễn Ánh (sau này lên ngôi lấy hiệu là Gia Long) làm chủ Sài Gòn và Nam Bộ. Sài Gòn trở thành trung tâm hành chánh của khu vực Nguyễn Ánh kiểm soát và được gọi là "Gia Định kinh". Năm 1790. Nguyễn Ánh cho xây thành kiểu Vauban của Tây phương theo họa đồ của Le Brun, Victor Olivier (những người Tây phương giúp Nguyễn Ánh lúc ấy). Thành có chu vi khoảng 3.800 mét, nằm ở khu vực giữa các đường Đinh Tiên Hoàng, Lê Thánh Tôn, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Đình Chiểu ngày nay.

Sau đó Nguyễn Ánh thắng được Tây Sơn, lập nên nhà Nguyễn và đóng đô ở Huế. Dù không còn là kinh đô, Sài Gòn vẫn là thủ phủ của vùng đất phía Nam. Đầu thời Nguyễn, vùng đất Nam Bộ được lập thành một đơn vị hành chánh: Gia Định thành. Lê Văn Duyệt giữ chức Tổng trào thành Gia Định trong khoảng 16 năm. Trong dân gian và sách vở vẫn còn giữ lại nhiều giai thoại về vị quan nói tiếng này. Mộ và đền thờ của ông ở Bà Chiểu (Lăng Ông).

Sài Gòn là một trung tâm giao dịch quan trọng của cả nước, là một trung tâm văn hóa của Nam Bộ. Mỗi ba năm, thi Hương được tổ chức ở trường thi Gia Định (đặt ở Sài Gòn) để lấy các cử nhân. Dân số Sài Gòn vào năm 1819 đã vào khoảng 60.000 người.

Năm 1832, Gia Định thành bị bãi bỏ, toàn bộ Nam Bộ được chia làm 6 tỉnh trực thuộc triều Đình Huế. Sài Gòn là thủ đô của tỉnh Gia Định. Tuy nhiên đây là trung tâm quân sự và nhất là trung tâm kinh tế của Nam Bộ.

Giữa thế kỷ 19 thực dân Pháp đem quân đến chiếm Việt Nam. Tháng 5-1859 đô đốc Pháp Rigault de Genouilly đem 2.000 quân Pháp và Tây Ban Nha cùng 8 chiến tàu đánh Sài Gòn. Sau khi hạ được thành, thực dân Pháp đã dùng 32 khối mìn để phá tung nhiêu đoạn thành, chúng đã đốt phá dinh thự kho tàng bên trong thành và phố xá thương mãi, nhà cửa dân cư bên ngoài.

Sau khi phá vỡ Đại Đồn, quân Pháp chiếm đóng ba tỉnh miền Đông (Biên Hòa, Gia Định, Định Tường) và sau đó chiếm nốt ba tỉnh miền Tây (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên). Sài Gòn trở thành trung tâm cai trị và kinh tế của thực dân ở Nam Kỳ. Thành Phố sài Gòn mang nét Tây phương-thuộc địa được bắt đầu xây dựng.

Ngay khi vừa chiếm được Sài Gòn, đô đốc Charnar đã ký nghị định (ngày 11-4-1861) thành lập "thành phố Sài Gòn". Ranh giới của thành phố bao gồm cả khu vực Chợ Lớn. Thực dân Pháp đã phác họa một bản đồ qui hoạch thành phố, dự trù cho 500.000 dân. Bao quanh thành phố thực dân Pháp cho đào một kinh rộng 10 mét (kinh bao Ngạn) từ gò Cây mai qua Phú Thọ đến rạch Thị Nghè (vị trí cầu Công Lý ngày nay), bản đồ qui hoạch này sau đó bị bỏ, con kinh đào cũng chưa hoàn tất.

Năm 1955 thành phố Sài Gòn-Chợ Lớn được gọi là "đô thành Sài Gòn", diện tích là 51km² và chia làm 7 quận. Năm 1970 phần đất Thủ Thiêm được sát nhập vào Sài Gòn. Lúc này thành phố được chia làm 11 quận.

Năm 1976. Quốc Hội khóa 6 đã chính thức đặt tên cho thành phố là "thành phố Hồ Chí Minh" bao gồm cả Sài Gòn, tỉnh Gia Định cũ và một số vùng lân cận. Hiện nay thành phố Hồ Chí Minh có diện tích 2.020 km², dân số hơn 4,5 triệu người. Thành phố có 12 quận nội thành (Quận 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12, Bình Thạnh, Gò Vấp, Tân Bình, Phú Nhuận) với diện tích 140km² và sáu huyện ngoại thành là Củ Chi, Hóc Môn, Thủ Đức, Bình Chánh, Nhà Bè, Duyên Hải với diện tích là 1.889km²...

(Nguồn lấy từ Net.)
Một số hình ảnh về Sài Gòn xưa

Nhà thờ Đức Bà

Bưu điện thành phố

Đườmg Võ Văn Tần ngày nay

Đường Nguyễn Huệ năm 1962

Đường Tự Do (Cạnh công viên Chi Lăng)

Đường Thống Nhất (Lê Duẩn ngày này)

CESAR · 22/10/12 lúc 09:32

Một nhận xét về người Sài Gòn của một người sống ở Sài Gòn:

''Người Sài gòn xưa'', vốn rất thông minh, thật thà nhưng không mất nét quý phái, sang trọng, kiểu cách, lịch lãm, đàn ông thì rất galang, dí dỏm, thiếu nữ thì rất đoan trang, thùy mỵ, ra đường hầu như chỉ mặc áo dài, nét đẹp của người Sài Gòn con gái bấy giờ thật đằm thắm, dễ thương, chả thế mà đã có rất nhiều tướng lĩnh ngày ấy cứ chết mê, chết mệt các nữ sinh Gia long trong bộ áo dài tím. Người Sài Gòn xưa họ đối đãi với nhau rất tử tế, chân tình, những bữa cơm gia đình không bao giờ thiếu mặt các thành viên. Họ lấy chữ nhân, chữ trí, chữ nghĩa, chữ lễ làm đầu, tôn sư trọng đạo, kính cẩn lễ phép. Được vậy có lẽ họ không hề bị chữ tiền chi phối, không canh cánh bên lòng 4 chữ cơm áo, gạo, tiền bởi vì 1 người đi làm nuôi cả gia đình, họ cũng chẳng mang 2 tiếng lợi danh, thế nên đa phần họ cũng chẳng màng đến thế sự, chẳng nghĩ đến thân phận mất nước, nhưng họ cũng rất chịu chơi, cũng rất lả lướt nhưng cũng rất chịu làm.

Người Sài gòn nay, đã pha tạp rất nhiều, chính cống Sài Gòn xưa hay nói 1 cách chính xác là người giàu gốc Sài gòn xưa đã bỏ đi khá nhiều, dân giàu chính cống SG xưa ở lại VN không còn bao nhiêu. Đất nước không còn chia cách, cuộc sống khó khăn dân tứ xứ đổ về SG rất nhiều, khiến SG bây giờ chật chội, ồn ào, bon chen, vì miếng cơm, xen lẫn sự bát nháo của đủ mọi thành phần, khiến SG xưa không còn xưa nữa. Dân nhập cư thừa thắng xông lên, bây giờ thì ngược lại họ rất giầu trên đất Sài gòn, sự khả ái, dễ thương, kín cổng cao tường nhường chỗ cho sự bộc tuệch, suồng sã thoải mái lắm lúc gây khó chịu. Người VN dần bị lai căng, văn hóa nước ngoài du nhập vào nhiều quá theo cái gọi là hội nhập nhưng không có sự gạn lọc và không có điểm dừng. Trở về nguồn cội với cái kiểu phong trào thông tin văn hóa đã không có 1 tác dụng nào làm cho người VN từ bỏ cái đẹp lai ấy để trở về với cái đep của chính gốc Việt Nam.

Hình ảnh các nam thanh nữ tú trên phố:

Cảnh rước dâu với xe hạng sang trên đường phố Sài Gòn

Cảnh mưu sinh:

Chú bé bán Cà rem

Đạp Xích lô

Xe bán dạo

Gánh hàng rong

Trên chiếc xe Lambro 550

Xích lô máy - Một hình ảnh quen thuộc đậm chất Sài Gòn giờ đã thành hoài niệm

Thành Viên Lạ · 22/10/12 lúc 09:59

SG không khí thật tuyệt vời, hít một hơi, bụi đầy phổi
SG không gian thật thoáng đãng, bước ra đường còi bóp um trời
SG con người thật mến khách, quẹt xe cái, xách nón bảo hiểm ra nói chuyện

Captain_Nemo · 22/10/12 lúc 10:19

Thành Viên Lạ nói: ↑

SG không khí thật tuyệt vời, hít một hơi, bụi đầy phổi
SG không gian thật thoáng đãng, bước ra đường còi bóp um trời
SG con người thật mến khách, quẹt xe cái, xách nón bảo hiểm ra nói chuyện
Nhấn vào đây để xem đầy đủ

cũng gần đúng, câu cuối hên xui :sweat:

_thinking_ · 22/10/12 lúc 10:57

''Người Sài gòn xưa'', vốn rất thông minh, thật thà nhưng không mất nét quý phái, sang trọng, kiểu cách, lịch lãm, đàn ông thì rất galang, dí dỏm, thiếu nữ thì rất đoan trang, thùy mỵ, ra đường hầu như chỉ mặc áo dài, nét đẹp của người Sài Gòn con gái bấy giờ thật đằm thắm, dễ thương, chả thế mà đã có rất nhiều tướng lĩnh ngày ấy cứ chết mê, chết mệt các nữ sinh Gia long trong bộ áo dài tím. Người Sài Gòn xưa họ đối đãi với nhau rất tử tế, chân tình, những bữa cơm gia đình không bao giờ thiếu mặt các thành viên. Họ lấy chữ nhân, chữ trí, chữ nghĩa, chữ lễ làm đầu, tôn sư trọng đạo, kính cẩn lễ phép. Được vậy có lẽ họ không hề bị chữ tiền chi phối, không canh cánh bên lòng 4 chữ cơm áo, gạo, tiền bởi vì 1 người đi làm nuôi cả gia đình, họ cũng chẳng mang 2 tiếng lợi danh, thế nên đa phần họ cũng chẳng màng đến thế sự, chẳng nghĩ đến thân phận mất nước, nhưng họ cũng rất chịu chơi, cũng rất lả lướt nhưng cũng rất chịu làm.

Người Sài gòn nay, đã pha tạp rất nhiều, chính cống Sài Gòn xưa hay nói 1 cách chính xác là người giàu gốc Sài gòn xưa đã bỏ đi khá nhiều, dân giàu chính cống SG xưa ở lại VN không còn bao nhiêu. Đất nước không còn chia cách, cuộc sống khó khăn dân tứ xứ đổ về SG rất nhiều, khiến SG bây giờ chật chội, ồn ào, bon chen, vì miếng cơm, xen lẫn sự bát nháo của đủ mọi thành phần, khiến SG xưa không còn xưa nữa. Dân nhập cư thừa thắng xông lên, bây giờ thì ngược lại họ rất giầu trên đất Sài gòn, sự khả ái, dễ thương, kín cổng cao tường nhường chỗ cho sự bộc tuệch, suồng sã thoải mái lắm lúc gây khó chịu. Người VN dần bị lai căng, văn hóa nước ngoài du nhập vào nhiều quá theo cái gọi là hội nhập nhưng không có sự gạn lọc và không có điểm dừng. Trở về nguồn cội với cái kiểu phong trào thông tin văn hóa đã không có 1 tác dụng nào làm cho người VN từ bỏ cái đẹp lai ấy để trở về với cái đep của chính gốc Việt Nam.
Nhấn vào đây để xem đầy đủ

chuẩn quá :beauty::beauty:

djkhung · 22/10/12 lúc 11:09

Và wan trọng nhất là người sài gòn toàn nói tiếng nam ...................... thích vãi ...

CESAR · 22/10/12 lúc 11:12

Tản mạn về Sài Gòn thì có lẽ dễ hơn nói về người Sài Gòn, 300 năm hình thành và phát triển Sài Gòn luôn thay đổi hàng ngày hàng giờ, tính cách của người Sài Gòn lại đúc kết từ rất nhiều nền văn hóa vùng miền khác nhau, nên người Sài Gòn hầu như khó tìm đúng một đặc trưng riêng như các vùng miền khác trên cả nước. Nếu nói "Thanh lịch như người Tràng An" thì ta đều biết đó là người Hà Nội! Nói tới người Huế chúng ta lại liên tưởng được một người có giọng nói nhỏ nhẹ trầm ấm, nhưng lại quả quyết, dứt khoát. Nhưng nói tới người Sài Gòn thì tự nhiên người nghe có cảm có một cái gì đó rất tự nhiên phóng khoáng, hòa nhã, hiếu khách, lúc trịnh trọng thì trịnh trọng, nhưng lúc chơi là hết mình không phân biệt cao thấp.
Cụ Đồ Chiểu đã từng nói cái đặc sắc của người Sài Gòn là "Trọng nghĩa khinh tài" cũng có phần đúng, nhưng để nói một cách chính xác tính cách người Sài Gòn thì hầu như các nhà nghiên cứu lịch sử đều ko thể thống nhất được. Vì thế nếu nhìn tính cách con người người Sài Gòn phải nói tới tính cách động được đúc kết theo thời gian, vì thế nó luôn thích ứng với không gian phát triển chung của Sài Gòn năng động!
Người Sài Gòn có thể đã đúc kết được các văn hóa vùng miền sau để hình thành nên mình:
-Cách làm ăn buôn bán của người Hoa
-Tính chất phát của người Nam bộ
-Văn hóa ứng xử, giao tiếp của người Pháp.
-Cái năng động của người Mỹ.
Những thứ trên đã được người Sài Gòn tiếp thu có chọn lọc và phù hợp với mình nhất trong mỗi giai đoạn phát triển khác nhau, tất nhiên là còn rất nhiều thứ học hỏi được từ khắp nơi trên thế giới mà không thể nào kể hết được!

(Nguồn lấy từ Net.)

huuphuoc888 · 22/10/12 lúc 11:19

Saigon sẽ sống mãi trong kí ức của mỗi người

Mr Cốp · 22/10/12 lúc 11:47

có chung tình yêu zới chủ Top

Đó là lý do ko thích đi Du Lịch xa đặc biệt đi quá lâu trên 3 ngày vì nhớ Sài Gòn:
>>> nhớ những buổi đêm Sài Gòn
>>> nhớ ly cafe Sài Gòn
>>> nhớ những quán nhậu đã là đặc sản người Sài Gòn
>>> nhớ những ko khí ngày lễ Sài Gòn
>>> nhớ ...... con gái Sài Gòn

loc9000 · 22/10/12 lúc 13:19

mình nhớ câu nói vui về SG mà ông già nói lại :
Đường nào dài bằng đường Trần Hưng Đạo
Gái nào xạo bằng gái SG
hehehe, may mình là con trai, nhưng mình thấy gái SG cũng rất dễ thương và dịu dàng hơn.

hai_an_91 · 22/10/12 lúc 13:56

loc9000 nói: ↑

mình nhớ câu nói vui về SG mà ông già nói lại :
Đường nào dài bằng đường Trần Hưng Đạo
Gái nào xạo bằng gái SG
hehehe, may mình là con trai, nhưng mình thấy gái SG cũng rất dễ thương và dịu dàng hơn.
Nhấn vào đây để xem đầy đủ

P&T_Fashion · 22/10/12 lúc 14:24

Thành Viên Lạ nói: ↑

SG không khí thật tuyệt vời, hít một hơi, bụi đầy phổi
SG không gian thật thoáng đãng, bước ra đường còi bóp um trời
SG con người thật mến khách, quẹt xe cái, xách nón bảo hiểm ra nói chuyện
Nhấn vào đây để xem đầy đủ

:beat_brick::beat_brick::beat_brick:Đồng ý với bác về vấn đề này.

thiên.lôi · 22/10/12 lúc 15:44

toàn là chữ với chữ......

khach5giay · 22/10/12 lúc 16:22

Cả ngàn quân bị chém ở công viên Tao Đàn, đồn Chí Hòa, bến tắm trâu (Bến Nghé), trường Lê HỒng Phong v.v.... nhiều cái cũng hay lắm!

CESAR · 23/10/12 lúc 11:12

Một số hình ảnh về một thời đã xa:

Cắt tóc trên vỉa hè

Đón con sau giờ học

Nhìn lại hình ảnh này, bỗng nhớ lại hồi xưa, và bỗng thấy có cảm giác thật lạ: vui vui, nhớ nhớ, có chút luyến tiếc, có chút nghèn nghẹn vì thấy thương Ba quá. Hồi xưa được nghỉ hè, Ba chở hai anh em đi chơi xa thật xa trên chiếc xe cũ giữa trời nắng chang chang mùa Hè, xe hỏng giữa đường, không có tiệm sửa xe, Ba đành lúi cúi tự sửa, áo ướt đầm vì mồ hôi nhễ nhại, hai anh em chỉ biết đứng nhìn. Rồi Ba cũng sửa được và lại tiếp tục lên đường, hai anh em ngồi sau mặt đỏ gay vì nóng, khát nước mà cũng không dám kêu vì lo Ba không còn tiền mua sách truyện cho hai anh em. Sau này Ba cũng thỉnh thoảng có nhắc lại chuyện đó, mỗi lần như vậy để ý thấy mắt Ba hơi rơm rớm nước mắt.

hoangthien090 · 23/10/12 lúc 15:34

sài gòn xưa và nay khác nhau quá

xTrance · 23/10/12 lúc 15:59

Sài Gòn xưa thiệt bình yên...
[video=youtube;SwiF5W_abLU]http://www.youtube.com/watch?v=SwiF5W_abLU&feature=related[/video]

kthi · 23/10/12 lúc 17:12

Sài gòn là đất lành chim đậu...hay đất nhậu luôn chim ?

lynho · 23/10/12 lúc 20:02

Mình thì nhớ SG những năm đầu 90 thật là êm đềm

Thiên Sứ · 23/10/12 lúc 20:16

Sài Gòn hoa lệ. . .

Hoa cho người giàu. . .

Và lệ cho người nghèo. . .

Đăng nhập & Đăng ký

Tìm kiếm bài viết theo id

Tản mạn về Sài Gòn

CESAR Thành Viên Cấp 2

CESAR Thành Viên Cấp 2

Thành Viên Lạ Thành Viên Hột Xoàn ®

Captain_Nemo Thành Viên Cấp 4

_thinking_ Thành Viên Cấp 3

djkhung Thành Viên Cấp 4

CESAR Thành Viên Cấp 2

huuphuoc888 Thành Viên Cấp 3

Mr Cốp Đỉnh cao Ngành Thời Trang

loc9000 Thành Viên Cấp 6

hai_an_91 Thành Viên Cấp 4

P&T_Fashion Thành Viên Vàng

thiên.lôi Thành Viên Cấp 2

khach5giay Thành Viên Cấp 5

CESAR Thành Viên Cấp 2

hoangthien090 Thành Viên Bạch Kim

xTrance Thành Viên Cấp 5

kthi Thành Viên Cấp 4

lynho Tửu Lượng Vô Biên

Thiên Sứ Thành Viên Kim Cương Thành viên BQT Super Moderator

Tình hình diễn đàn

Tìm kiếm bài viết theo id

Tản mạn về Sài Gòn

Công cụ chủ đề

CESAR Thành Viên Cấp 2

CESAR Thành Viên Cấp 2

Thành Viên Lạ Thành Viên Hột Xoàn ®

Captain_Nemo Thành Viên Cấp 4

_thinking_ Thành Viên Cấp 3

djkhung Thành Viên Cấp 4

CESAR Thành Viên Cấp 2

huuphuoc888 Thành Viên Cấp 3

Mr Cốp Đỉnh cao Ngành Thời Trang

loc9000 Thành Viên Cấp 6

hai_an_91 Thành Viên Cấp 4

P&T_Fashion Thành Viên Vàng

thiên.lôi Thành Viên Cấp 2

khach5giay Thành Viên Cấp 5

CESAR Thành Viên Cấp 2

hoangthien090 Thành Viên Bạch Kim

xTrance Thành Viên Cấp 5

kthi Thành Viên Cấp 4

lynho Tửu Lượng Vô Biên

Thiên Sứ Thành Viên Kim Cương Thành viên BQT Super Moderator

Tìm kiếm hữu ích